Nhà hoạt động ủng hộ Palestine người Úc, Ethan Floyd, đã trở về Sydney trong vòng tay gia đình sau hai ngày bị lực lượng Israel giam giữ, khép lại một hành trình đầy tranh cãi của đoàn tàu viện trợ quốc tế hướng đến Dải Gaza.
Tối thứ Hai, tại sân bay Sydney, Floyd xuất hiện với vẻ mệt mỏi nhưng kiên định. Không có hành lý, mặc quần áo được cho mượn từ một người dân Hy Lạp xa lạ, anh ôm chầm lấy mẹ trong khoảnh khắc đoàn tụ xúc động. Xung quanh họ là hàng chục người ủng hộ reo hò, mang theo cờ và biểu ngữ thể hiện sự ủng hộ với Palestine.
Hành trình bị chặn lại trên Địa Trung Hải
Floyd là một trong sáu công dân Úc tham gia đoàn tàu “Global Sumud Flotilla” – một sáng kiến quốc tế gồm hơn 100 tàu, nhằm vận chuyển viện trợ nhân đạo tới Gaza và thách thức lệnh phong tỏa hải quân do Israel áp đặt từ nhiều năm qua.
Theo các nhà tổ chức, đoàn tàu mang theo nhu yếu phẩm thiết yếu như thực phẩm, thuốc men và vật tư y tế, trong bối cảnh tình hình nhân đạo tại Gaza tiếp tục xấu đi sau nhiều tháng xung đột.
Tuy nhiên, trước khi có thể tiếp cận bờ biển Gaza, đoàn tàu đã bị lực lượng hải quân Israel chặn lại trên vùng biển quốc tế. Các nhà hoạt động, bao gồm Floyd, bị bắt giữ và đưa lên tàu giam giữ.
Chúng tôi biết rủi ro là có thật. Nhưng nếu các phong trào xã hội trong lịch sử chỉ thử một lần rồi dừng lại, thế giới đã không có những thay đổi lớn như ngày hôm nay.Ethan Floyd
Anh cho biết việc bị bắt không làm lung lay niềm tin của mình, mà ngược lại càng củng cố lập trường rằng các hành động như vậy là cần thiết để gây chú ý quốc tế.
Hai ngày bị giam giữ và hành trình trở về
Sau khi bị bắt, Floyd bị giữ trong hai ngày trên một tàu giam giữ của Israel trước khi được chuyển đến đảo Crete (Hy Lạp) và cuối cùng được phép hồi hương.
Theo lời kể của gia đình, toàn bộ đồ đạc cá nhân của anh đã bị tịch thu trong thời gian bị giam. Điều này khiến Floyd phải dựa vào sự giúp đỡ của người dân địa phương để có quần áo mặc khi trở về Úc.
Trong khi Floyd đã được thả, hai thành viên khác của đoàn – một người Brazil và một người mang hai quốc tịch Tây Ban Nha–Palestine vẫn đang bị phía Israel giam giữ, làm dấy lên lo ngại về quyền lợi của các nhà hoạt động quốc tế.
Nỗi lo và niềm tự hào của gia đình
Mẹ của Floyd, bà Marissa, không giấu được xúc động khi nói về những ngày con trai mình mất liên lạc.
“Chúng tôi rất tự hào về những gì con đã làm,” bà nói. “Sức mạnh, lòng dũng cảm và niềm tin của con khiến chúng tôi khâm phục.”
Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận những giờ phút đầy lo âu khi không biết liệu con mình có thể trở về an toàn hay không.
“Chúng tôi đã rất sợ hãi khi con lên đường,” bà chia sẻ. “Nhưng nỗi sợ đó không thể so với những gì các bậc cha mẹ Palestine đang phải trải qua mỗi ngày.”
Phát biểu của bà Marissa phản ánh một góc nhìn thường thấy trong các phong trào ủng hộ Palestine: sự đồng cảm với hoàn cảnh của người dân Gaza, nơi nhiều gia đình sống trong điều kiện thiếu thốn và nguy hiểm kéo dài.
Tranh cãi về tính hợp pháp của phong tỏa
Lệnh phong tỏa Gaza do Israel áp đặt từ năm 2007, sau khi lực lượng Hamas kiểm soát khu vực này, từ lâu đã là chủ đề gây tranh cãi trong cộng đồng quốc tế.
Israel cho rằng phong tỏa là cần thiết để ngăn chặn việc vận chuyển vũ khí vào Gaza. Trong khi đó, các tổ chức nhân quyền và nhiều quốc gia cho rằng biện pháp này gây ra khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng cho hơn hai triệu người dân sống trong khu vực.
Floyd cho rằng đoàn tàu đã thành công trong việc “thách thức tính hợp pháp” của phong tỏa này.
Ngay cả khi chúng tôi không đến được Gaza, chúng tôi đã thu hút sự chú ý toàn cầu. Đó là một phần quan trọng của bất kỳ phong trào nào.Ethan Floyd
Phản ứng chính trị tại Úc
Sự kiện này cũng nhanh chóng trở thành vấn đề chính trị trong nước. Một số nghị sĩ thuộc đảng Xanh đã có mặt tại sân bay để chào đón Floyd, bao gồm Mehreen Faruqi, Sue Higginson và Jenny Leong.
Thượng nghị sĩ Faruqi ca ngợi hành động của Floyd và chỉ trích phản ứng của chính phủ liên bang.
“Chúng tôi rất tự hào về Ethan và những người đã dám đứng lên khi chính phủ của chúng ta đã thất bại,” bà nói.
Bà cũng nhắm vào Thủ tướng Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong, cho rằng họ đã “vắng mặt” trong việc bảo vệ công dân Úc và lên tiếng về tình hình Gaza.
Ngược lại, chính phủ Úc trước đó cho biết họ đã làm việc thông qua các kênh ngoại giao để hỗ trợ công dân bị ảnh hưởng, đồng thời khuyến cáo người dân không tham gia vào các hoạt động có nguy cơ cao tại khu vực xung đột.
Các đoàn tàu như Global Sumud Flotilla không phải là hiện tượng mới. Trong hơn một thập kỷ qua, nhiều nỗ lực tương tự đã được tổ chức nhằm phá vỡ phong tỏa Gaza, nổi bật nhất là sự kiện năm 2010 khi một đoàn tàu bị lực lượng Israel tấn công, khiến nhiều nhà hoạt động thiệt mạng.
Các nhà tổ chức cho rằng những chuyến đi này không chỉ nhằm cung cấp viện trợ mà còn là hành động biểu tượng, nhằm gây áp lực quốc tế và thúc đẩy thay đổi chính sách.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng hiệu quả thực tế về mặt nhân đạo của những chuyến đi này là hạn chế, do phần lớn hàng hóa không bao giờ đến được Gaza.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
