Việc khuyến khích độc giả trẻ tuổi lại quan trọng hơn bao giờ hết

Điều gì tạo nên một người đàn ông tốt?

Đó là một câu hỏi phức tạp, nhưng nhà văn Barry Jonsberg đã quyết định đối mặt với nó, sau khi trò chuyện với vợ mình vào một đêm nọ.

“Vợ tôi là giáo viên tiếng Anh, và tôi cũng từng là giáo viên tiếng Anh trong 38 năm. Cô ấy nói với tôi, hôm nay tôi có một cuộc trò chuyện kỳ lạ với một cậu bé lớp 10 và cậu ấy đến gặp tôi và nói, ‘Cô ơi, cả đời cháu đã cố gắng làm hài lòng bố cháu, nhưng cháu nghĩ cháu sẽ không bao giờ làm được’, Barry Jonsberg.

Giống như nhiều câu chuyện của Barry – được lấy cảm hứng từ những tương tác hàng ngày, hoặc những ý tưởng nhỏ – ông thấy mình tìm đến trang sách, để tìm câu trả lời.

"Và thế là, ý niệm về một cậu bé có một câu chuyện, một câu chuyện chưa kể về cha mình và cách cậu bé làm cha mình thất vọng, đã ở lại với tôi suốt đêm và tôi bắt đầu viết cuốn sách, vào ngày hôm sau”, Barry Jonsberg.

Từ đó, Barry đã viết và xuất bản cuốn tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên, ‘Darkest Night, Brightest Star’, tạm dịch là ‘Đêm tối nhất, sao sáng nhất’, nghiên cứu về các khái niệm về nam tính và kỳ vọng của cha mẹ.

Cuốn sách này cũng đang được độc giả trẻ yêu thích, gần đây đã đoạt giải tại ‘Lễ trao giải Sách của năm’, của Hội đồng Sách Thiếu nhi Úc.

Lễ trao giải đánh dấu sự khởi đầu của Tuần lễ Sách, một sự kiện thường niên nhằm tôn vinh văn học thiếu nhi Úc.

Đây là thời điểm, học sinh thay đồng phục trường học bằng áo choàng, vương miện và những bộ trang phục đầy màu sắc, trong các cuộc diễn hành và hoạt động văn học của Tuần lễ Sách tại trường.

“Tôi nhớ mình đã mặc nhiều trang phục khác nhau, diễn hành và có cơ hội gặp gỡ rất nhiều tác giả yêu thích của mình, ngay từ khi còn nhỏ. Tôi nghĩ mình đã rất may mắn, khi được gặp gỡ nhiều người và được sống trong thế giới sách rộng lớn”, Kate O’Donnell.

Đó là Kate O’Donnell, điều phối viên truyền thông quốc gia tại tổ chức C-B-C-A ,do tình nguyện viên điều hành.

Cô tin rằng Tuần lễ Sách đã trở thành một truyền thống đặc trưng của Úc, nhưng cho biết sáng kiến này bắt nguồn từ nước ngoài.

“Tuần lễ sách đầu tiên diễn ra vào năm 1945, và thực chất nó là một phần của Phong trào quốc tế, từ Hội đồng Sách Thiếu nhi ở Hoa Kỳ, với chủ đề Đoàn kết qua Sách và nó là một phần của hoạt động toàn cầu kiểu này”, .Kate O’Donnell

Sau Thế chiến thứ hai, sách và thư viện thường được quảng bá như những công cụ, có thể góp phần vào hòa bình thế giới.

Nhưng 80 năm trước, văn học thiếu nhi Úc rất ít ỏi, với thị trường xuất bản tràn ngập, các đầu sách của Anh.

Ngành xuất bản kể từ đó đã mở rộng ở Úc, với Tuần lễ Sách được các trường học, thư viện và trung tâm giáo dục mầm non, cùng nhau tổ chức.

Nhưng sự kiện này cũng gây ra sự chỉ trích từ một số phụ huynh, những người cho rằng họ cảm thấy bị áp lực, phải mua hoặc tự làm trang phục diễn hành sách, trong bối cảnh khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

“Trong vài năm qua, chúng ta đã chứng kiến những phản ứng trái chiều về trang phục, các cuộc diễn hành và áp lực, mà nó gây ra cho các gia đình. Năm nay, thật sự rất đáng mừng, khi thấy một số lập luận phản bác, hoặc những lễ kỷ niệm đối lập với điều như vậy, đó là về việc tôn vinh sách. Đó là về niềm vui đọc sách”, Kate O’Donnell.

Theo Anna Burkey, Giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận quốc gia ‘Australia Reads’, tỷ lệ đọc sách giải trí trên toàn quốc đang giảm.

"Chúng ta đã chứng kiến một xu hướng suy giảm khá rõ rệt, trong vài năm qua về tỷ lệ đọc sách, cả về số lượng người đọc sách nói chung, cũng như tần suất đọc và thời gian họ dành cho việc đọc”, Anna Burkey,.

Nhưng số lượng thanh thiếu niên Nam Úc cho biết, họ không bao giờ đọc sách để giải trí, đã tăng từ khoảng 10% vào năm 2019, lên hơn 52% vào năm 2022.

Đó là theo một cuộc khảo sát, với hơn 14.000 trẻ em và thanh thiếu niên trong tiểu bang, được Đại học Nam Úc công bố vào tháng 11 năm rồi.

"Điều này rất đáng lo ngại và là một bước nhảy vọt đáng kể, so với số liệu thống kê trước đó mà chúng tôi có từ Đại học Deakin, cho thấy khoảng một phần ba thanh thiếu niên không đọc sách. Vì vậy, dường như nó đang gia tăng, đó là một tình huống leo thang”, Anna Burkey,.

Bà Anna Burkey nói rằng, các sự kiện như Tuần lễ Sách có thể giúp trẻ em khám phá những cuốn sách mới, đồng thời bình thường hóa các cuộc thảo luận, về thói quen đọc sách.

“Vì vậy, khi nói đến cách chúng ta đưa sách vào cuộc sống hàng ngày, việc chỉ cho người khác cách làm điều đó thực sự hiệu quả, như liệu đọc sách trước bữa sáng có phù hợp với gia đình bạn không? Với một số người thì có; với những người khác, đó là giờ đi ngủ và hiện tại khoảng một phần tư trẻ em Úc, không được nghe kể chuyện trước khi đi ngủ”, Anna Burkey.

Được biết sách in vẫn là định dạng đọc phổ biến nhất, nhưng sách nói và sách điện tử đang ngày càng phổ biến.

Sách thông tin và sách tranh dành cho trẻ em, cũng có thể giúp tăng cường khả năng kể chuyện cho trẻ nhỏ.

Ben Williams, một người đàn ông Warlpiri và Warlmanpa và là một nghệ sĩ đương đại, đã lọt vào danh sách đề cử Giải thưởng Sách năm nay, cho những hình minh họa của ông trong cuốn sách "Cảnh báo! Cuốn sách này chứa những loài bò sát nguy hiểm".

Quyển sách có những hình minh họa sống động, kiến thức của người bản địa và tên truyền thống, của hơn 60 loài bò sát khác nhau.

“Tôi mất chín tháng để vẽ minh họa, đó là một khoảng thời gian rất, rất dài. Tôi vẽ trên các tấm vải bố. Tôi vẽ các loài bò sát theo phong cách hiện thực, vì vậy bạn có thể thấy tắc kè, kỳ đà, rắn, trăn và thằn lằn trên đó... Ban đầu, nó trông giống như tranh vẽ của trẻ em ở trường mầm non, rồi sau đó phát triển dần dần khi tôi thêm nhiều chi tiết hơn”, Ben Williams.

Đây là lần đầu tiên ông hoàn thành vẽ minh họa sách, và đã nhận được phản hồi tích cực từ độc giả nhỏ tuổi.

“Được ký tặng sách cho các em nhỏ và thấy các em thực sự yêu thích những loài bò sát tuyệt vời của chúng ta, tôi nghĩ điều đó thật thú vị khi nghe tất cả những phản hồi đó. Điều quan trọng là, chúng ta cần giáo dục lại mọi người về các loài bò sát đa dạng ở Úc, cũng như môi trường truyền thống của từng loài bò sát”, Ben Williams.

Ông có những kỷ niệm đẹp, về các sự kiện Tuần lễ Sách khi còn nhỏ.

Ông hy vọng, sự công nhận của mình tại lễ trao giải năm nay, sẽ truyền cảm hứng cho giới trẻ, để tiếp tục sáng tạo và tiếp tục đọc sách.

“Chúng tôi tạo ra các tác phẩm, không chỉ vì mục đích tạo ra tác phẩm, mà còn để truyền cảm hứng và tạo hiệu ứng lan tỏa, khi mọi người đọc sách của chúng tôi. Vì vậy, việc đại diện cho tất cả những đứa trẻ thổ dân và người dân đảo Torres cũng như bản thân tôi, một chàng trai trẻ đến từ sa mạc, mẹ tôi đến từ Lãnh thổ Bắc Úc, là điều tôi muốn cho thấy rằng, người dân sa mạc cũng có thể đạt được thành công như vậy”, Ben Williams.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play