ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ နကထံၣ်ဘၣ် နီၣ်တယၢ် ယူၤထီၣ်အသးတပူၤဃီအိၣ်ဝဲသၢဘ့ၣ်: အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါထံကီၢ်နီၣ်တယၢ်, အဘီးရၢၤကၠံၤနၢၤနီၣ်တယၢ် ဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအလီၤဆီလိာ်အသးခံဒူၣ်, အဝဲသ့ၣ်တဒူၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒီးအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်, ကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲနီၣ်တယၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ်, အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးဖဲ ကီးအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, အိၣ်ဆိးဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် အိၣ်ဆိးဖဲထံချၢကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤ, အနီၣ်ကစၢ်တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ထွဲအဂီၢ်, နီၣ်တယၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ပနီၣ်တခါ လၢအစိကမီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.
Key Points
- ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကဲခၢၣ်စးလၢ ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်, ပီၣ်လဲၣ်ဒီးပှၤကညီန့ၣ်လီၤ.
- နီၣ်တယၢ်အံၤ ဘၣ်တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်အက့ၢ်အဂီၤ ဖဲ ၁၉၉၂နံၣ် လၢထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤပှၤတ့တၢ်ဂီၤဖိ Uncle Bernard Namok Snr ဒီး အခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါထံကီၢ်နီၢ်ယၢ်သၢဘ့ၣ်အကျါတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
- နီၣ်တယၢ်အံၤအိၣ်ဒီးအလွဲၢ်လါဟ့, အလွဲၢ်လါအဲး, အလွဲၢ်သူ, ပၣ်ဃုာ်ဒီး (ထူသနူခိၣ်သလုာ်) ‘dari' အလွဲၢ်ဝါ ဒီး ဆၣ်အလွဲၢ်ဝါလၢအနၢၣ်အိၣ်ယဲၢ်နၢၣ်တဖျၢၣ် လၢအခီပညီမ့ၢ် ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်ကီးမိၢ်ပှၢ်ယဲၢ်ဘ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်သးတကရူၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ.
- လၢပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ် နီၣ်တယၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ နီၣ်ကစၢ်တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်, တၢ်ပာ်ဖၢလၢသးဒီး တၢ်အိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ် အတၢ်ပနီၣ်တခါ, ဒီးအခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ထံၣ်ဘၣ်အီၤသကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- Where did the Torres Strait Islander Flag come from?
- What does the Torres Strait Islander Flag mean?
- What is it like growing up with the flag?
- Where do we see the flag?
- What does the flag symbolise for the next generation?
ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအနီၣ်တယၢ်န့ၣ်ဟဲန့ၢ်ဖဲလဲၣ်?
တၢ်လၢထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်ကီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲကီးအိၣ်ဖှိၣ်ဒီတကရူၢ် လၢအအိၣ်ဖဲခွံစလဲ Cape York အစိးနါ ဒီး Papua New Guinea အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
ကီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ:
- ကလံၤစိၤကီၢ်ခီ (Boigu, Dauan, Saibbai)
- မုၢ်ထီၣ်ကီးသ့ၣ်တဖၣ် (Erub, Mer, Ugar)
- မုၢ်နုာ်ကီၢ်ခီ (St Pauls, Kubin, Badu, Mabuiag)
- လီၢ်ခၢၣ်သးကီၢ်ခီ (Masig, Poruma, Warraber, Iama)
- ကလံၤထံးကီၢ်ခီ (Thursday, Horn, Prince of Wales ဒီး Hammond Islands, NPA ဒီးအီစထြ့ယါကီၢ်မိၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲ ၁၉၉၂နံၣ်န့ၣ်, Island Coordinating Council—ကီးတၢ်မၤဘၣ်လိာ်တၢ်ကီၢ်ကးကရၢ မၤဝဲဒၣ် တၢ်ပြၢတခါ လၢပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ကတ့လီၤပာ်လီၤ ပှၤတဝၢ အနီၣ်တယၢ် အက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. နီၣ်တယၢ်လၢအမၤနၢၤတၢ်အက့ၢ်အဂီၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ Uncle Bernard Namok လၢအမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဟဲန့ၢ်လၢ Thursday Island ကီးတဂၤန့ၣ်လီၤ.
တချုးဖဲလၢအနီၣ်ကစၢ်ထံၣ်ဘၣ် အတၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် လၢအကဲထီၣ်တၢ်ပနီၣ်လၢအရ့ဒိၣ်တခါ အံၤဒ်ဘၣ်န့ၣ်, Uncle Bernard အံၤ တၢ်ပြၢအံၤဝံၤအလီၢ်ခံ တယံၤတမီၢ်န့ၣ် အဝဲသံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢအဝဲအဖိခွါ Bernard Namok Junior အဂီၢ်န့ၣ်, နီၣ်တယၢ်အံၤ ပာ်ဝဲ အဝဲအတၢ်ဘျးစဲလိာ်သးဒီးအပၢ် ဒ်သိးလၢ အပၢ်အိၣ်မူဒ်ဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲထံၣ်ဘၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤအခါ, အဝဲသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် အနီၣ်ဆံးခါတၢ်အိၣ်မူ ဖဲမုၢ်နၤခီ အဝဲဆ့ၣ်နီၤကွၢ်ကီဝဲဒၣ် အပၢ်ဆွဲ တၢ်ခဲၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအနီၣ်တယၢ်အခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်?
ဖဲနီၣ်တယၢ်အလိၤ အလွဲၢ်ဒီးအတၢ်ပနီၣ်ကိးခါဒဲးန့ၣ် အိၣ်ဒီးအခီပညီတခါစုာ်စုာ်:
- အလွဲၢ်လါဟ့န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်
- အလွဲၢ်လါအဲးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲထံအိၣ်ဖဲထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်
- အလွဲၢ်သူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်
- ထူသနူခိၣ်သလုာ် ‘dari' လၢအအိၣ်ဒီးအလွဲၢ်ဝါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်က့ၣ်ပနီၣ်,
- ဆၣ်အလွဲဝါလၢအနၢၣ်အိၣ်ယဲၢ်နၢၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်ကီးမိၢ်ပှၢ်ယဲၢ်ဘ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်သးတကရူၢ်ဃီန့ၣ်လီၤ.
Tyrell Viti မ့ၢ်ဝဲ အဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ သဲစးကၠိဖိ လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဒီးဒိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ Thursday Island ကီးအဖီခိၣ် ဒီးအခဲအံၤန့ၣ် အိၣ်ဆိးဝဲဖဲ Townsville, Queensland အပူၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “တၢ်လၢထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအနီၣ်တယၢ်န့ၣ်, ယတူၢ်ဘၣ်အီၤဒ်သိးလၢ အမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအတၢ်က့ၣ်ပနီၣ်တခါန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဃဲၤပူအသနၢၣ်ဖးဒိၣ်တခါ. ပပလၢၢ်ဘၣ်အီၤဒ်သိးလၢအမ့ၢ်ပခၢၣ်စးအဃိ မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လၢအဂ့ၤသပှၢ်တခါ. လီၤဆီဒၣ်တၢ် ပမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဖဲပှၤတဝၢလၢအဆံးအပူၤအံၤ, ပထံၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤအမ့ၢ်တၢ်တခါလၢအတဲပတၢ်ဃဲၤပူ, စးထီၣ်လၢ တၢ်နုာ်လီၤမၤလဲၢ်အီၣ်ကီၢ်န့ၣ် ပလဲၤခီဖျိတ့ၢ် တၢ်တတီတတြၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်, လၢပမ့ၢ်မတၤတဂၤလဲၣ်, ပလဲၤဆူလဲၣ်, ဒီး ပဆဲးသုးပသးဆူညါဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ပပှၤကလုာ်န့ၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်တ့ၢ်အီၤသိးလၢအမ့ၢ် သံၣ်ဖိဖီဖိဒီး ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ, ဒီး လၢအတမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ပှၤကညီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိလၢယဂီၢ် နီၣ်တယၢ်အံၤ ကတိၤန့ၢ်တၢ်လၢ အနီၣ်ကစၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအဟ့ၣ်လီၤယၤတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢပှၤထံၣ်ယၤဒ်သိးပှၤကညီတဂၤအသိး, ခီဖျိလၢ နီၣ်တယၢ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲယပှၤကလုာ်အခၢၣ်စးအဃိန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဃုာ်ဒီးနီၣ်တယၢ်အံၤမ့ၢ်အမၤအသးဒ်လဲၣ်?
Bernard Junior ဒီး Tyrell ခံဂၤလၢၤ ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဖဲ Thursday Island ကီး, လၢအဝဲသ့ၣ်ပာ်ဖျါအီၤဒ်အမ့ၢ်ကီးဆံးကိးဖိတဖျၢၣ် ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အိၣ်ပှဲၤဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ အပှၤတဝၢ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအါမးန့ၣ်လီၤ.
လၢ Tyrell အဂီၢ်န့ၣ်, နီၣ်တယၢ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်တမံၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဖဲကိးနံၤဒဲးတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ်လၢယထံၣ်ဘၣ်နီၣ်တယၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲတၢ်လီၢ်အါတီၤ လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး စံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ဘျီၣ်အဒၢးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးလၢအအိၣ်ဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤအဃိ, ဟ့ၣ်လီၤယၤတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢ ပှၤထံၣ်ယၤ, လၢအမ့ၢ်ယဟဲန့ၢ်လၢကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အချၢ ကီးဆံးကိးဖိတဖျၢၣ်. ဘၣ်ဆၣ်တနာ်က့ ဖဲလၢလဲၤနုာ်လီၤဆူကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤ, ထံၣ်ဘၣ်ယနီၣ်တယၢ်ဖဲစံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်အဒၢးပူၤ, ထံၣ်ဘၣ်ယနီၣ်တယၢ်ဖဲယလီၢ်ကဝီၤလံာ်တၢးအပူၤ, ထံၣ်ဘၣ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကူသိးအီၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ကူကၤအလိၤန့ၣ်— ပှၤကညီလၢအအိၣ်ဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဲၣ်ဘၣ်ပှၤဒိၣ်မးဒီး ယူၤယီၣ်ပာ်ကဲပှၤန့ၣ်လီၤ.
“မ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤပှၤတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢအမ့ၢ် ပမ့ၢ်ပှၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်အပူၤ, ဒီး ပဘျးစဲလိာ်ပသးဒ်လဲၣ်ဒီး ဆဲးသုးပသးဆူညါ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်မံၤဃီအသိး ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တချုးဖဲနီၣ်တယၢ်အံၤ တၢ်တပာ်ပနီၣ်အီၤ တကွီၣ်ဖးလဲၢ်ဒ်ဘၣ်အခါ တၢ်အိၣ်မူမၤအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ် Bernard Junior သ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်ဒံးအီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၉၉ဝ နံၣ်အခိၣ်အဃၢၤ တၢ်မၤတၢ်ပြၢဝံၤအလီၢ်ခံ နီၣ်တယၢ်အံၤ အိၣ်ရၤလီၤအသးသကုၤ ကီးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်အဝဲကွၢ်ကီဘၣ်အီၤ, ဒီးအခဲအံၤ ထံၣ်ဘၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤဖဲတၢ်လီၢ်လၢအဝဲတမုၢ်လၢ်ပာ်အီၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
နီၣ်တယၢ်အံၤပထံၣ်ဘၣ်အီၤတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ်?
မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ် အိၣ်ယူၤထီၣ်အသး ဒံဝ့ၤဝီၤဝဲသကုၤ အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. နကထံၣ်ဘၣ်အီၤဖဲ ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်, ဖၠၣ်စိမိၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဘျီၣ်ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, လီၢ်ကဝီၤကီၣ်ကးကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲစံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ဘျီၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အါတက့ၢ်န့ၣ် တၢ်ယူၤထီၣ်အီၤတပူၤဃီဒီး အဘီးရကၠံၤနၢၤနီၣ်တယၢ်ဒီး အီစထြ့လယါထံဖိကီၢ်ဖိအနီၣ်တယၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢ Tyrell အဂီၢ်န့ၣ်, တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲထံၣ်ဘၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤဖဲ စံၣ်ညီၣ်ကွီဘျီၣ်ဒၢးပူၤသ့ၣ်တဖၣ်, လံာ်တၢးသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ဖဲပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ကူအကၤလိၤအဃိ အတူၢ်ဘၣ်ဒ်သိး တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤဒီး တၢ်ပာ်ဃုာ်ပာ်ဂီၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
Bernard Junior ထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ် လၢအအိၣ်ယံၤဒီး ဟံၣ်ဃီအထံအကီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲလဲၤစိာ်ဝဲဒၣ် Carrying the Flag တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်ဂီၤမူ ဆူထံချၢကီၢ်ချၢ တၢ်မၤဘူၣ်မၤပွဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ဒီး ထံၣ်ဘၣ်ဝဲနီၣ်ယၢ်အံၤအိၣ်ဘျးလီၤအသးဖဲ ပှၤအီစထြ့လယါထံဖိကီၢ်ဖိမီၢ်သီဝဲၤဒၢး လၢအအိၣ်ဖဲဝ့ၢ်လိဒိၣ်, ဝ့ၢ်ဖဲရ့ၣ်စ် ဒီး ဝ့ၢ်နယူယီၣ်ခ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအဝဲထံၣ်ဘၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤတဘျီလၢ်လၢ်အခါ, အဝဲစံးလၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်က့ၤဆှၢကဒါက့ၤအီၤဆူအနီၣ်ဆံးခါ ဖဲ Thursday Island ကီးအဖီခိၣ်, လၢအကွၢ်ကီဝဲဒၣ်အပၢ် လၢအမၤတၢ်မၤဆွဲလီၤဝဲနီၣ်တယၢ်အံၤ အပတီၢ်သီသီအခါန့ၣ်လီၤ.
“ယအိၣ်ဖဲလဲၣ်ဂ့ၤန့ၣ်အတွးတအိၣ်ဘၣ်, ဖဲယထံၣ်နီၣ်တယၢ်အခါ, ယထံၣ်ဘၣ်က့ၤဖဲယနီၣ်ဆံးခါယဒိၣ်ထီၣ်ဖဲကီးအံၤဖီခိၣ်ဒီး ကွၢ်ကီယပၢ်ဆွဲနီၣ်တယၢ်အံၤဖဲအဖံဘၣ်ခိၣ်လီၢ်ခံ.”
လၢစၢၤသွဲၣ်ဆူညါတစိၤအဂီၢ်န့ၣ်နီၣ်တယၢ်အံၤကဲတၢ်ပနီၣ်ဒ်လဲၣ်?
Bernard Junior အဲၣ်ဒိးဝဲ ဖိသၣ်လၢအဒိၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကသ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်ဃဲၤပူလၢအအိၣ်ဖဲ ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ နီၣ်တယၢ်အံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပှၤကွဲးသကိးလံာ်တဘ့ၣ် လၢအမံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်, Our Flag, Our Story လၢအဝဲကွဲးသကိးအီၤဒီး Thomas Mayo, ဒီး လံာ်တၢ်အဒိအတဲာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်တ့အီၤလၢ Tori-Jay Mordey န့ၣ်လီၤ.
“ဖဲကၠိအပူၤန့ၣ် ယဖးလံာ်အံၤအါမး, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ တၢ်မၤဃူမၤဖိးက့ၤတၢ်အနွံ—Reconciliation Week ဒီး NAIDOC အနွံ အခါ. တၢ်ထံၣ်တၢ်ပာ်ဖျါ လၢယဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤ လၢကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်အအိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒိကနၣ်ဝဲ တၢ်ဖးလံာ်အံၤမုာ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.”
Tyrell စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၤတမံၤ လၢပအိၣ်ဒီးနီၣ်တယၢ်, လၢပနီၣ်ကစၢ်တ့အီၤဒီး တိာ်ပာ်အသးလၢပဂီၢ်, ပနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂီၢ်, ဒီးဆဲးထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤပှၤဒ်သိး ပကဆဲးလဲၤဆူညါ, လၢပအိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ပာ်ကဖၢလၢပသး တၢ်ပာ်ပနီၣ် ပတၢ်ဆဲးတၢ်လၤ အတၢ်က့ၣ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ဖဲနထံၣ်ဘၣ် ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအနီၣ်တယၢ်အခါ, နထံၣ်ဘၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်, ပီၣ်လဲၣ်, ဒီးပှၤကလုာ် အတၢ်ပနီၣ်လၢအအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်ကဒါက့ၤ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဆဲးဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဖဲ ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အပူၤ, သကုၤအီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ဒီး သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
