ਨੌਕਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਅੰਦਰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕਾਨੂੰਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

International legislation protects in Australia the right to manifest in public one’s religion or belief in worship, observance, practice, and teaching. Source: Moment RF / Mayur Kakade/Getty Images

Key Points

• ਫੈਡਰਲ ਵਿਤਕਰਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• ਫੇਅਰ ਵਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਗਠਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
• ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੇ ਜਾਇਜ਼ ਆਧਾਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਭੇਦਭਾਵ ਬਿੱਲ ਅਜੇ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਇਕਸਾਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਫੇਅਰ ਵਰਕ ਐਕਟ 2009 ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹੈ।

ਕਰੀਨਾ ਓਕੋਟਲ ਨਸਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾ ਇਨਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਏ ਸੀ ਟੀ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਫੇਅਰ ਵਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

Complaints about workplace religious discrimination includes discrimination because of the lack of a religious belief. Credit: SDI Productions/Getty Images

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਓਟੋਕਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ‘ਤੇ ਉਸਦੇ ਧਰਮ ਕਰ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਧਰਮ ਕਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਿਤਕਰਾ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੰਮ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਸਹਿ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਜੇਕਰ ਮਾਮਲਾ ਫੈਡਰਲ ਲੈਵਲ ਤੱਕ ਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਿਰਫ ਗੈਰ-ਬਾਈਡਿੰਗ ਸਿਫਾਰਿਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੋਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਓਕੋਟਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਕੁੱਝ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਉਥੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਭੇਦਭਾਵ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਇਕੁਅਲ ਓਪਰਚੁਨਿਟੀ ਅਤੇ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਖੀ, ਏਮੀ ਕੂਪਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Some jurisdictions, including Queensland, Victoria and the ACT also have protections for freedom of religion in their respective Human Rights Acts. Credit: coldsnowstorm/Getty Images

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੂਪਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਵਿਚੋਲਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੇ ਨਤੀਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਕੀ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਸਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

The kinds of mediation outcomes are “limitless, because it's really what the two parties are willing to agree to”. Credit: CihatDeniz/Getty Images

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੂਪਰ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੁੱਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਧੀਨ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਲੈਕਬੇ ਲਾਇਰਜ਼ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰਟਨਰ ਜਸਟਿਨ ਕੈਰੋਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ‘ਨੇਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ’ ਜਾਂ ‘ਉਸ ਧਰਮ ਜਾਂ ਪੰਥ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਿਆਂ’ ਉਲਟ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਫੇਅਰ ਵਰਕ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਕੈਰੋਲ ਅੱਗੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁਕੱਦਮੇ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਫੇਅਰ ਵਰਕ ਐਕਟ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ।

“Health and safety issues are grounds on which employers can legitimately infringe upon religious practice or religious observance, in the form of religious dress for example,” Mr Carroll explains. (Getty) Credit: Maskot/Getty Images

ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਓਕਟੋਟਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਓਵਰਲੈਪ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

For information about making a religious discrimination complaint at a state/territory level visit:

ACT	ACT Human Rights Commission	https://hrc.act.gov.au/
NSW	Anti-Discrimination Board of NSW	https://antidiscrimination.nsw.gov.au
NT	Northern Territory Anti-Discrimination Commission	http://www.adc.nt.gov.au/
QLD	Queensland Human Rights Commission	https://www.qhrc.qld.gov.au/
SA	South Australian Equal Opportunity Commission	https://eoc.sa.gov.au/
TAS	Equal Opportunity Tasmania	https://equalopportunity.tas.gov.au/
VIC	Victorian Equal Opportunity & Human Rights Commission	https://www.humanrightscommission.vic.gov.au/
WA	Western Australian Equal Opportunity Commission	http://www.eoc.wa.gov.au/

ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਆਡੀਓ ਬਟਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।

ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਸਾਡਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਸਬੀਐਸ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ 'ਤੇ ਸੁਣੋ। ਸਾਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ  ਤੇ X ਉੱਤੇ ਵੀ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।