ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਐਕਸਪਲੇਨਡ: 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਨਾ ਤਾਂ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਮਨਵੈਲਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਦਿਨ ਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪੇਚੀਦਾ ਤੇ ਵਿਵਾਦਤ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਸਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕੀ ਹੈ।

MELBOURNE, AUSTRALIA - JANUARY 26: Proud Gunai and Gunditjmara woman Meriki Onus takes part in the Invasion Day Rally on January 26, 2025 in Melbourne, Australia. Australia Day, formerly known as Foundation Day, is the official national day of Australia and is celebrated annually on January 26 to commemorate the arrival of the First Fleet to Sydney in 1788. Many Indigenous Australians refer to the day as 'Invasion Day' and there is a small but growing movement to change the date amid broader debate on the day's significance. (Photo by Darrian Traynor/Getty Images) Credit: Darrian Traynor/Getty Images

Key Points

• ਪਹਿਲੀ ਫਲੀਟ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 18 ਜਨਵਰੀ 1788 ਨੂੰ ਬੋਟਨੀ ਬੇ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ।
• ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 7 ਫਰਵਰੀ 1788 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।
• 26 ਜਨਵਰੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਲੇਖ, ਐਸਬੀਐਸ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ NITV 'ਤੇ 'ਦ ਪੁਆਇੰਟ' ਦੇ ਸਹਿ-ਹੋਸਟ, ਜੌਨ-ਪਾਲ ਜੈਂਕੇ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ NITV ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ 26 ਜਨਵਰੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਿਵਸ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਅਰਥ ਕਿਉਂ ਹੈ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?

26 ਜਨਵਰੀ 1788 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿਨ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੈਪਟਨ ਆਰਥਰ ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਸਿਡਨੀ ਕੋਵ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ, ਗਿਆਰਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਹਿਲਾ ਬੇੜਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੋਰਟ ਜੈਕਸਨ ਵਿੱਚ ਲੰਗਰ ਲਗਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਪਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਰਜ਼ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸਥਾਪਨਾ।

Sydney Cove, New South Wales, Australia, 1788, (1886). Sydney Cove is a bay on the southern shore of Sydney Harbour. It was the site chosen in 1788 by Captain Arthur Phillip for the establishment of the first British colony in Australia, which later became the city of Sydney. The date of the colony's founding, 26 January, is today celebrated as Australia Day. Wood engraving from 'Picturesque Atlas of Australasia, Vol I', by Andrew Garran, illustrated under the supervision of Frederic B Schell, (Picturesque Atlas Publishing Co, 1886). (Photo by The Print Collector/Print Collector/Getty Images) Credit: Print Collector/Print Collector/Getty Images

ਕੀ ਪਹਿਲਾ ਬੇੜਾ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ?

ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾ ਬੇੜਾ 18 ਜਨਵਰੀ 1788 ਨੂੰ ਬੋਟਨੀ ਬੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਿਲਿਪ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਮਾੜੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਬੇੜੇ ਦੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਕੈਪਟਨ ਜੀਨ-ਫ੍ਰਾਂਸੋਆ ਡੇ ਲਾ ਪੇਰੂਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੋ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜਹਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ, ਫਿਲਿਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਾਰਟੀ ਸਿਡਨੀ ਕੋਵ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਇਆ।

ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਦੋਂ ਹੋਈ?

ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਬਸਤੀ ਦਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 7 ਫਰਵਰੀ 1788 ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਆਰਥਰ ਫਿਲਿਪ ਦੀ ਗਵਰਨਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਸਤੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ 135ਵੇਂ ਮੈਰੀਡੀਅਨ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਇਹ ਸਰਹੱਦਾਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਨ।

UNITED KINGDOM - JUNE 10: Engraving by W Sherwin after a painting by F Wheatly, of Phillip (1738-1814) who, in 1787, commanded the First Fleet carrying convicts to Australia. The day of his landing at Botany Bay, 26 January 1788, was later celebrated as Australia Day. Phillip founded a penal colony at Sydney Cove, Port Jackson, and was made Governor (colonial administrator) of New South Wales. (Photo by SSPL/Getty Images) Credit: Science & Society Picture Librar/SSPL via Getty Images

ਲੈਂਡਿੰਗ ਨੇ ਫਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ?

ਪਹਿਲਾ ਬੇੜਾ ਸਿਡਨੀ ਬੇਸਿਨ ਦੇ ਪਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 29 ਫਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਕਬੀਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਟਰੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਫਸਟ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਬੇਦਖਲੀ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਿਵਸ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ?

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1818 ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਲੈਕਲਨ ਮੈਕਵੇਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਵਜੋਂ ਗਜ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਫਸਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਡੇ ਜਾਂ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਡੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

1888 ਤੱਕ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਲੋਨੀਆਂ, 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਡੇ ਜਾਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰੇਕ ਕਲੋਨੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਪਨਾ ਤਾਰੀਖਾਂ ਵੀ ਮਨਾਈਆਂ।

ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, 'ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਨੇਟਿਵਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ' 26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਕੀਲ ਬਣ ਗਈ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਪਰ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਗੋਰੇ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਮੂਲ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਿਵਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ 1901 ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਸੰਘੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, 9 ਮਈ 1901 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।

26 ਜਨਵਰੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ 1788 ਵਿੱਚ ਸਿਡਨੀ ਕੋਵ ਵਿਖੇ ਉਤਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

26 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਦਾ ਦਿਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?

1938 ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਦੀ 150ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੋਗ ਦਿਵਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਅਤੇ ਬੇਦਖਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ, 26 ਜਨਵਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਿਰੋਧ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।

1988 ਦੀ ਦੋ-ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 26 ਜਨਵਰੀ 1994 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਬਣ ਗਈ।

SYDNEY, AUSTRALIA - JANUARY 26: A general view is seen during Australia Day Live 2024 at the Sydney Opera House on January 26, 2024 in Sydney, Australia. (Photo by Don Arnold/WireImage) Credit: Don Arnold/WireImage

26 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਕਈ ਅਰਥ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਹਮਲੇ, ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।