Mỗi ngày tại Úc, có hàng triệu người âm thầm chăm sóc cha mẹ già yếu, người thân bị khuyết tật, bệnh nan y hoặc các vấn đề sức khỏe tâm thần. Nhiều người phải giảm giờ làm, nghỉ việc hoặc từ bỏ hoàn toàn công việc để ở nhà chăm sóc gia đình. Chính phủ Úc hiện có nhiều khoản trợ cấp dành riêng cho người chăm sóc, bao gồm Carer Payment, Carer Allowance và Carer Supplement.
Carer Payment, Carer Allowance và Carer Supplement: Những hỗ trợ tài chính nhiều người Việt chưa biết
Mỗi ngày tại Úc, có hàng triệu người âm thầm chăm sóc cha mẹ già yếu, người thân bị khuyết tật, bệnh nan y hoặc các vấn đề sức khỏe tâm thần. Nhiều người phải giảm giờ làm, nghỉ việc hoặc từ bỏ hoàn toàn công việc để ở nhà chăm sóc gia đình.
Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng Chính phủ Úc hiện có nhiều khoản trợ cấp dành riêng cho người chăm sóc, bao gồm Carer Payment, Carer Allowance và Carer Supplement.
Chị Vân Nguyễn từ bộ phận Financial Information Service (FIS) thuộc Services Australia chia sẻ chi tiết về các khoản hỗ trợ này, cũng như những điều người chăm sóc cần lưu ý khi nộp hồ sơ.
Ba triệu người Úc đang làm công việc chăm sóc
Theo chị Vân Nguyễn, hiện có khoảng 3 triệu người Úc đang chăm sóc cho người thân bị khuyết tật, mắc bệnh lý, bệnh tâm thần hoặc tuổi cao sức yếu.
“Services Australia có các khoản hỗ trợ dành cho người chăm sóc như Carer Payment, Carer Allowance và Carer Supplement,” chị cho biết.
Nhiều người chăm sóc không xem công việc mình đang làm là “lao động” theo đúng nghĩa, vì đó là trách nhiệm gia đình. Nhưng trên thực tế, việc chăm sóc thường xuyên có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới thu nhập, sự nghiệp và sức khỏe tinh thần của họ.
Đó cũng là lý do các khoản hỗ trợ tài chính này được thiết kế nhằm giúp giảm bớt áp lực kinh tế cho người chăm sóc.
Carer Payment là gì?
Carer Payment là khoản trợ cấp dành cho những người phải chăm sóc thường xuyên mỗi ngày tới mức không thể đi làm toàn thời gian.
Theo thông tin được chia sẻ trong chương trình, mức hỗ trợ tối đa hiện nay là khoảng 1.200 AUD mỗi hai tuần cho người độc thân và khoảng 905 AUD mỗi hai tuần cho mỗi người trong cặp đôi.
Để đủ điều kiện nhận Carer Payment, cả người chăm sóc và người được chăm sóc phải đáp ứng nhiều tiêu chí, bao gồm:
- Là thường trú nhân hoặc công dân Úc đủ điều kiện
- Đáp ứng kiểm tra thu nhập và tài sản
- Người được chăm sóc cần được hỗ trợ ít nhất sáu tháng hoặc đang ở giai đoạn cuối đời
Việc chăm sóc có thể bao gồm:
- Hỗ trợ thể chất như nâng đỡ, thay quần áo
- Hỗ trợ sinh hoạt như mua sắm, uống thuốc
- Giám sát để bảo đảm an toàn và duy trì sự tự lập
Chị Vân Nguyễn lưu ý nhiều người thường “xem nhẹ” khối lượng công việc chăm sóc mình đang thực hiện khi điền đơn.
“Điều quan trọng là không nên giảm bớt hoặc xem nhẹ mức độ chăm sóc quý vị đang thực hiện,” chị nói.
Có thể vừa đi làm vừa nhận Carer Payment?
Một trong những thắc mắc phổ biến nhất là liệu người chăm sóc có thể tiếp tục đi làm khi nhận Carer Payment hay không.
Theo Services Australia, câu trả lời là có, nhưng có giới hạn.
Người nhận Carer Payment vẫn có thể đi làm hoặc tự kinh doanh, miễn là tổng thời gian làm việc không vượt quá 100 giờ trong vòng bốn tuần.
Khoản trợ cấp cũng sẽ phụ thuộc vào thu nhập của người nhận và người bạn đời.
Trong trường hợp cần làm việc nhiều giờ hơn tạm thời, người chăm sóc có thể sử dụng “respite days” tức số ngày nghỉ thay thế để tiếp tục duy trì trợ cấp.
Carer Allowance: Khoản phụ cấp nhỏ nhưng nhiều người bỏ sót
Ngoài Carer Payment, Chính phủ Úc còn có Carer Allowance, khoản phụ cấp dành cho những người vẫn đi làm nhưng đồng thời chăm sóc người thân.
Theo chị Vân Nguyễn, đây là khoản hỗ trợ mà rất nhiều người trong cộng đồng chưa biết tới.
Chúng tôi nghĩ rằng có rất nhiều người chăm sóc đang đánh giá thấp sự hỗ trợ và chăm sóc mà họ đang thực hiện, đặc biệt là những người còn đang đi làm.
Khoản Carer Allowance hiện được trả tối đa khoảng 260 AUD mỗi hai tuần.
Dù không phải số tiền lớn, khoản hỗ trợ này có thể giúp chi trả chi phí thuốc men, đi lại, thực phẩm hoặc các chi phí phát sinh khi chăm sóc người thân.
Khác với Carer Payment, Carer Allowance:
- Chỉ kiểm tra thu nhập, không kiểm tra tài sản
- Tổng thu nhập trước thuế của hai vợ chồng phải dưới 250.000 AUD mỗi năm
- Người được chăm sóc cần hỗ trợ tối thiểu 12 tháng hoặc mắc bệnh hiểm nghèo giai đoạn cuối
Điều đáng chú ý là một người có thể đủ điều kiện nhận cả Carer Payment và Carer Allowance cùng lúc.
Khoản bổ sung tự động tới 600 AUD mỗi năm
Ngoài hai khoản hỗ trợ chính, người chăm sóc còn có thể nhận Carer Supplement, khoản bổ sung hàng năm tối đa 600 AUD.
Khoản này thường được tự động chi trả vào tháng 7 cho những người đang nhận Carer Payment hoặc Carer Allowance.
Người nhận không cần nộp đơn riêng và khoản tiền này không bị tính thuế.
Làm sao để nộp hồ sơ?
Theo Services Australia, cách thuận tiện nhất là nộp đơn trực tuyến thông qua tài khoản myGov liên kết với Centrelink.
Người dân cũng có thể:
- Gọi đường dây Carer Line: 132 717
- Gọi đường dây đa ngôn ngữ: 131 202 nếu cần thông dịch
- Đặt lịch hẹn trực tiếp tại văn phòng Services Australia gần nhất
Khi nộp hồ sơ, người chăm sóc cần chuẩn bị:
- Giấy tờ tùy thân
- Thông tin tài chính
- Báo cáo y tế
- Chi tiết cụ thể về công việc chăm sóc hàng ngày
Chị Vân cho biết việc nộp đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian xét duyệt.
“Nếu quý vị nộp đầy đủ, chính xác những giấy tờ cần thiết, nhân viên có thể duyệt đơn nhanh hơn,” chị nói.
Những thay đổi phải báo trong vòng 14 ngày
Người nhận trợ cấp chăm sóc cũng có nghĩa vụ cập nhật các thay đổi hoàn cảnh trong vòng 14 ngày.
Các thay đổi cần báo gồm:
- Ngừng chăm sóc
- Đi nước ngoài
- Bắt đầu đi làm hoặc tự kinh doanh
- Thay đổi mức độ chăm sóc
- Người được chăm sóc chuyển vào viện dưỡng lão
Nếu không cập nhật kịp thời, người nhận có thể bị yêu cầu hoàn trả tiền trợ cấp hoặc ảnh hưởng tới quyền lợi.
Theo các chuyên gia về chăm sóc cộng đồng, áp lực lớn nhất với người chăm sóc thường không chỉ là tài chính mà còn là sự cô lập, kiệt sức và mất cân bằng cuộc sống.
Nhiều người phải tạm dừng sự nghiệp, hy sinh thời gian cá nhân và chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình.
Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Chính phủ Úc hiện cũng có các dịch vụ hỗ trợ miễn phí cho người chăm sóc thông qua Carer Gateway và Carers Australia.
Các dịch vụ này bao gồm:
- Tư vấn tâm lý
- Hỗ trợ khẩn cấp
- Dịch vụ nghỉ ngơi tạm thời (respite)
- Hỗ trợ kỹ năng chăm sóc
- Kết nối cộng đồng
Người Việt cần chủ động tìm hiểu quyền lợi
Trong cộng đồng người Việt, nhiều gia đình vẫn xem việc chăm sóc cha mẹ hoặc người thân là trách nhiệm tự nhiên nên ít tìm hiểu các quyền lợi hỗ trợ.
Tuy nhiên, với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, các khoản trợ cấp và phụ cấp này có thể giúp giảm đáng kể áp lực tài chính.
Theo chị Vân Nguyễn, nhiều người đủ điều kiện nhưng chưa từng nộp đơn đơn giản vì không biết mình có thể được hỗ trợ.
“Quý vị có thể dùng một đơn để xin cả Carer Payment và Carer Allowance,” chị lưu ý.
Thông tin chi tiết về các khoản trợ cấp chăm sóc có tại:
- Services Australia: https://www.servicesaustralia.gov.au/carer-payment
- Carer Gateway: https://www.carergateway.gov.au
- Carers Australia: https://www.carersaustralia.com.au
Đường dây đa ngôn ngữ của Services Australia: 131 202
Đường dây hỗ trợ người chăm sóc: 132 717
Lưu ý: Điều kiện và mức trợ cấp có thể thay đổi tùy hoàn cảnh cá nhân. Người dân nên liên hệ trực tiếp Services Australia để được tư vấn phù hợp với trường hợp cụ thể của mình.
Mời quý vị nhấn vào audio để nghe toàn bộ bài phỏng vấn.
'Cơm áo gạo tiền' phát thanh hàng tuần vào mỗi tối thứ Ba trên SBS Radio. Tại đây, các chuyên gia về tài chánh, tiền bạc, hưu bổng, thuế vụ, đầu tư, cho vay... sẽ chia sẻ với quý vị phương thức chi tiêu thông minh, cách đầu tư hiệu quả, tư duy đúng đắn về tiền bạc, cũng như những khái niệm căn bản về tiền bạc. Đón nghe và cho chúng tôi biết chủ đề bạn quan tâm bằng cách gửi email về cho SBS: olivia.nguyen@sbs.com.au
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
