Thanh thiếu niên ở Úc có thể đi làm hưởng lương nhưng phải tuân theo một số quy định nhất định. Các quyền lợi lao động chung cũng được áp dụng để bảo vệ người lao động trẻ tuổi. Dưới đây là những điều cha mẹ hoặc người giám hộ cần biết khi con em mình dưới 18 tuổi bắt đầu đi làm.
Key Points
- Không có độ tuổi tối thiểu để được đi làm áp dụng trên toàn nước Úc.
- Luật lao động dành cho trẻ em quy định giới hạn về những loại công việc được phép làm và số giờ làm việc.
- Hãy đảm bảo con bạn nhận được phiếu lương (payslip) và tự lưu giữ hồ sơ của riêng mình.
- Cha mẹ có thể liên hệ với Thanh tra Công bằng Lao động (Fair Work Ombudsman) hoặc tìm kiếm tư vấn pháp lý để hỗ trợ con mình giải quyết các vấn đề phát sinh tại nơi làm việc.
Ở độ tuổi nào trẻ có thể bắt đầu đi làm tại Úc?
Mỗi tiểu bang và vùng lãnh thổ ở Úc có những quy định riêng về độ tuổi được phép bắt đầu đi làm.
Để biết những quy định nào áp dụng cho con mình, phụ huynh có thể truy cập trang thông tin dành cho lao động trẻ của Thanh tra Công bằng Lao động (Fair Work Ombudsman).
“Có một trang riêng dành cho độ tuổi lao động tối thiểu.
“Bạn có thể kiểm tra độ tuổi được phép bắt đầu làm việc tại tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ của mình bằng cách truy cập các đường dẫn được cung cấp trên trang đó,” bà Anastasia Coroneo cho biết.
Bà là luật sư cấp cao tại Youth Law Australia, một tổ chức pháp lý quốc gia cung cấp dịch vụ tư vấn miễn phí và bảo mật cho trẻ em cũng như thanh thiếu niên.
Trẻ em có được đi làm trong giờ học không?
Trên toàn nước Úc, có những giới hạn về số giờ và ngày làm việc đối với trẻ em nhằm đảm bảo việc đi làm không ảnh hưởng đến việc học.
Nhìn chung, trẻ em trong độ tuổi bắt buộc phải đi học không được phép làm việc trong thời gian diễn ra giờ học bình thường.
Tốt nhất phụ huynh nên kiểm tra với cơ quan giáo dục của tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ nơi mình sinh sống để biết độ tuổi bắt buộc đi học.
Một số trường hợp ngoại lệ có thể được áp dụng, chẳng hạn như trẻ học tại nhà (homeschooling).
“Việc trẻ học tại nhà có được phép làm việc trong giờ học bình thường hay không sẽ phụ thuộc vào quy định phê duyệt chương trình học tại nhà của từng tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ,” bà Coroneo giải thích.
Một số ngoại lệ cũng có thể áp dụng đối với công việc vào ban đêm.
“Ví dụ, chúng tôi nhận được câu hỏi từ những phụ huynh lo lắng vì con 16 tuổi của họ làm việc tại một cửa hàng thức ăn nhanh đến 2 giờ sáng vào một số đêm.
“Nhưng trên thực tế, tại New South Wales, không có quy định cấm việc này đối với người từ 15 tuổi trở lên.”
Những công việc nào trẻ em không được phép làm?
Có một số công việc hoặc nhiệm vụ mà trẻ em không được phép thực hiện, dù một số trường hợp ngoại lệ có thể được áp dụng, theo Giáo sư Kerry Brown, chuyên gia về Việc làm và Công nghiệp tại Đại học Edith Cowan ở Tây Úc.
Một hạn chế áp dụng trên toàn quốc là thông thường người lao động dưới 18 tuổi không được phép bán thuốc lá hoặc rượu.
“Tuy nhiên, tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống ở một số tiểu bang, chẳng hạn, có những trường hợp ngoại lệ cho phép người dưới 18 tuổi phục vụ rượu,” Giáo sư Brown lưu ý.
Trẻ em chỉ được phép thực hiện những công việc nhẹ nhàng, vì vậy các em không được làm việc trong những ngành như xây dựng.Professor Kerry Brown
Tôi có nên lo lắng nếu con mình bị trả lương thấp hơn quy định?
Lao động tuổi thiếu niên có thể là nhóm dễ bị trả lương thấp hơn mức quy định.
Điều đầu tiên phụ huynh nên làm là đảm bảo con mình được trả lương đúng theo mức tối thiểu dành cho độ tuổi của các em và theo award (hệ thống quy định mức lương và điều kiện làm việc tối thiểu áp dụng cho từng ngành nghề).
“Các award quy định rất rõ mức lương theo giờ cũng như mức phạt thêm (penalty rates) cho công việc cuối tuần và làm thêm giờ,” ông Matthew Raggatt, Giám đốc Truyền thông của Fair Work Ombudsman, cho biết.
Thời gian chuẩn bị tại nơi làm việc cũng được tính là thời gian làm việc.
Phụ huynh cũng nên kiểm tra rằng tất cả số giờ con mình làm đều được trả lương, bao gồm cả thời gian đào tạo và thử việc.
Trong một số trường hợp, việc thử việc không được trả lương là hợp pháp, nhưng chỉ được phép diễn ra trong thời gian ngắn, có thể từ khoảng một giờ cho đến tối đa một ca làm việc.Matthew Raggatt, Fair Work Ombudsman
Người sử dụng lao động phải cung cấp phiếu lương (payslip) sau mỗi lần trả lương, nhưng điều quan trọng là con bạn cũng nên tự lưu giữ hồ sơ làm việc của mình.
“Việc thiếu hồ sơ có thể khiến việc giải quyết các vấn đề tại nơi làm việc, chẳng hạn như bị trả thiếu lương, trở nên khó khăn hơn,” ông Raggatt giải thích.
Phụ huynh và người lao động trẻ có thể sử dụng các công cụ lưu giữ hồ sơ, chẳng hạn như ứng dụng Record My Hours của Fair Work Ombudsman.
Cũng cần lưu ý rằng người sử dụng lao động nhìn chung phải đóng superannuation (tiền hưu trí bắt buộc) cho nhân viên từ 18 tuổi trở lên. Người lao động dưới 18 tuổi chỉ được hưởng superannuation nếu làm việc hơn 30 giờ mỗi tuần.
Tôi có thể giúp con mình giải quyết vấn đề tại nơi làm việc thế nào?
Nếu con bạn gặp phải một vấn đề tại nơi làm việc mà các em không thể tự giải quyết, phụ huynh có thể liên hệ với Fair Work Ombudsman.
Là cơ quan quản lý lao động quốc gia, Fair Work Ombudsman có quyền thực thi các quy định về tiền lương và điều kiện làm việc chung.
“Chúng tôi có thể phạt người sử dụng lao động nếu họ không thực hiện đúng nghĩa vụ. Và nếu hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn, chúng tôi cũng có thể đưa vụ việc ra tòa,” ông Raggatt nói.
Phụ huynh cũng có thể cân nhắc tìm kiếm tư vấn pháp lý, đặc biệt đối với những vấn đề mà Fair Work Ombudsman không xử lý, chẳng hạn như bắt nạt hoặc quấy rối tại nơi làm việc.
Cha mẹ cũng có thể liên hệ với Youth Law Australia để được hướng dẫn về quyền lợi pháp lý.
“Chúng tôi khuyến khích phụ huynh giúp con mình hiểu về quyền lợi và trách nhiệm của các em, sau đó đưa ra những hướng dẫn thực tế để các em có thể tự giải quyết vấn đề,” bà Anastasia Coroneo từ Youth Law Australia kết luận.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
