Cộng đồng leo núi Nepal đang kỷ niệm 73 năm ngày chinh phục đỉnh Everest, trong bối cảnh ngày càng lo ngại về tình trạng quá tải và nhiệt độ tăng cao. Nepal đã cấp kỷ lục 494 giấy phép cho các nhà leo núi nước ngoài, trong khi số người lên đến đỉnh được cho là hơn 900 người. Nhiều câu hỏi đang được đặt ra về việc, liệu ngọn núi cao nhất thế giới này, có đang trở nên quá nguy hiểm và bị thương mại hóa quá mức hay không.
Tại thủ đô Kathmandu của Nepal, người ta đang tổ chức một lễ hội kỷ niệm 73 năm, kể từ khi Sir Edmund Hillary và Tenzing Norgay, lần đầu tiên chinh phục đỉnh Everest.
Kể từ đó, hàng ngàn người đã lên đến đỉnh ngọn núi cao nhất thế giới, trong số đó có Bianca Adler, 18 tuổi.
Cô ấy nói rằng, việc lên đến đỉnh không phải là kết thúc, như mọi người tưởng tượng.
“Tôi nghĩ một quan niệm sai lầm, là cảm tưởng chiến thắng khi lên đến đỉnh Everest. Tôi nghĩ nó không tuyệt vời như nhiều người nghĩ, bởi vì đối với tôi, phần khó khăn nhất của cuộc leo núi là lúc xuống núi, vì vậy, tôi phải giữ sự tập trung cao độ, và đó là lúc hầu hết các tai nạn xảy ra. Vì vậy nó không phải là cảm giác hưng phấn như mọi người nghĩ, bởi vì khi lên đến đỉnh, trời thực sự rất lạnh. Trời tối. Đối với tôi, tôi đã nghĩ, ‘Ồ, tuyệt vời, mình đã đi được nửa đường rồi, mình phải đi xuống hết quãng đường mình vừa leo lên’”, Bianca Adler.
Nữ sinh viên đến từ Melbourne, đã trở thành người Úc trẻ nhất leo lên đỉnh Everest, sau khi chinh phục đỉnh núi vào rạng sáng ngày 20 tháng 5.
Nhưng ngay cả khi đó, cô ấy nói rằng nguy hiểm vẫn chưa kết thúc.
Và cô ấy không phải là người duy nhất.
Mùa leo núi Everest năm nay, được cho là mùa bận rộn nhất trong lịch sử ngọn núi, với Nepal cấp con số giấy phép kỷ lục là 494 cho các nhà leo núi nước ngoài, và số người lên đến đỉnh được cho là hơn 900 người.
Nhưng đối với nhiều nhà leo núi, việc lên đến đỉnh chỉ là một nửa thử thách - bởi vì trên Everest, việc xuống núi thậm chí còn nguy hiểm hơn cả việc leo lên - như cô Adler đã biết.
“Chúng tôi đi trực thăng từ trại căn cứ Everest đến Kathmandu, nhưng đó là một vài ngày khá dài để quay trở lại trại căn cứ, bởi vì tôi đã lên đến đỉnh từ trại 4 và sau đó quay lại trại 2, và đó là một ngày leo núi kéo dài 23 tiếng. Sau đó vài giờ tôi ngủ vài tiếng, rồi tôi phải quay lại qua bức tường băng, từ trại 2 đến trại căn cứ, và điều đó cũng vô cùng mệt mỏi”, Bianca Adler.
Khi số lượng người leo núi tăng lên, người ta đặt câu hỏi, liệu ngọn núi cao nhất thế giới có đang trở nên quá nguy hiểm và quá thương mại hóa hay không.
Những người chỉ trích cho rằng, mạng xã hội và các công ty du lịch thám hiểm thương mại, đang thu hút những người thiếu kinh nghiệm lên núi, đôi khi mà không hiểu đầy đủ những rủi ro liên quan.
Nathaniel Douglas, là một người leo núi người Mỹ đến từ Seattle.
Anh ấy nói rằng, anh ấy thường xuyên gặp những người theo đuổi Everest, mà không có kinh nghiệm leo núi.
“Qua mạng xã hội, mà tôi gặp rất nhiều người chưa từng leo một ngọn núi nào, nhưng họ thực sự muốn leo Everest. Vì vậy, họ thực sự không hiểu leo núi là gì và cần những gì, để chinh phục đỉnh Everest và trở về an toàn”, Nathaniel Douglas.
Kinh nghiệm đó có thể rất quan trọng, trong môi trường khắc nghiệt như vậy.
Ở độ cao trên 8.000 mét là cái gọi là 'vùng tử thần', nơi nồng độ oxy quá thấp, để cơ thể con người có thể sống sót.
Những người leo núi kiệt sức, mất nước và thường xuyên thiếu oxy, sau nhiều giờ leo núi trong điều kiện giá lạnh.
Đây cũng là nơi tình trạng quá tải, có thể trở nên nguy hiểm, khi những người leo núi đôi khi buộc phải xếp hàng dài, chờ đợi gần đỉnh núi.
Ít nhất 5 người leo núi và nhân viên làm việc trên núi, đã thiệt mạng trên Everest mùa này, hầu hết là khi đang xuống núi từ đỉnh.
Người giữ kỷ lục chinh phục đỉnh Everest là Kami Rita Sherpa cho biết, ông nhận thấy ngày càng nhiều người, cố gắng chinh phục đỉnh núi này.
“Chuyến thám hiểm năm nay đông đúc hơn một chút so với năm ngoái, số lượng khách hàng đã tăng lên đáng kể. Chính phủ nên điều chỉnh vấn đề này, ở một mức độ nào đó”, Kami Rita Sherpa.
Được biết Chính phủ đã đáp ứng nhu cầu leo núi Everest ngày càng tăng, bằng cách cân nhắc siết chặt các quy định, về đối tượng được phép chinh phục đỉnh núi.
Giới chức đang xem xét các quy định nghiêm ngặt hơn, yêu cầu những người leo núi phải chứng minh kinh nghiệm leo núi ở độ cao lớn, trước khi được cấp phép.
Nhưng các nhà điều hành đoàn thám hiểm cho rằng, những lo ngại về tình trạng quá tải, đôi khi bị phóng đại.
Rishi Bhandari từ Hiệp hội các nhà điều hành đoàn thám hiểm Nepal cho biết, những người leo núi được phân bổ ở các trại và tuyến đường khác nhau, chứ không phải tập trung ở một nơi.
"Tôi không đồng ý rằng, có nhiều người leo núi hơn vì Everest cao khoảng 8.000 mét và mọi người leo từ 5.400 mét đến 8.800 mét, vì vậy họ không tập trung, họ được phân bổ ở các trại và khu vực khác nhau. Vì vậy, không có nhiều người leo núi ở Everest, xét theo kích thước và khoảng cách của ngọn núi”, Rishi Bhandari.
Tuy nhiên, ngay cả những nhà điều hành đoàn thám hiểm bảo vệ hệ thống hiện tại cũng thừa nhận rằng, có những giới hạn về số lượng người mà ngọn núi, có thể giải quyết an toàn cùng một lúc.
"Trong một ngày, tốt hơn hết là không nên đưa quá 250 người lên đỉnh, trong một ngày. Đây là kinh nghiệm của chúng tôi. Và chúng tôi sẽ kiểm soát điều này, trong các chuyến thám hiểm tương lai”, Rishi Bhandari.
Tuy nhiên, ngay cả khi số lượng người leo núi được kiểm soát, bản thân Everest vẫn vô cùng khó lường.
Mùa này, những người leo núi đã bị trì hoãn hàng tuần, do một khối băng không ổn định nguy hiểm, treo lơ lửng phía trên Thác băng Khumbu, một trong những đoạn nguy hiểm nhất của tuyến đường.
Thác băng hay nạn băng lở là một mê cung luôn thay đổi, với những tảng băng, các bậc thang và những khe nứt sâu.
Việc điều hướng an toàn qua đó, thường thuộc về những người leo núi Sherpa, những người dẫn dắt các đoàn thám hiểm qua một số địa hình nguy hiểm nhất của ngọn núi.
Đối với cô Adler, một trong những bài học lớn nhất từ Everest, là học cách biết khi nào không nên tiếp tục.
Năm rồi, cô đã quay trở lại trước khi lên đến đỉnh, vì điều kiện thời tiết nguy hiểm và cô nói rằng, quyết định đó có thể đã giúp cô sống sót, để leo núi lại vào năm nay.
“Trong việc leo núi ở độ cao lớn, có một ranh giới mong manh giữa việc đẩy bản thân đến giới hạn và việc biết khi nào nên quay lại, khi nào không còn an toàn nữa, cũng như khi nào bạn vẫn còn gặp nguy hiểm. Tôi nghĩ rằng năm rồi tôi đã quay trở lại, vì tôi cảm thấy không an toàn và tôi cảm thấy thời tiết, sẽ khiến tôi mất tay hoặc ngón chân. Rất nhiều người khác cũng đã đưa ra quyết định quay trở lại, tôi thực sự hài lòng với quyết định mà tôi đã đưa ra”, Bianca Adler.
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
