Okulda, iş yerinde, belediye ofislerinde veya spor etkinliklerinde, Avustralya ulusal bayrağının yanında dalgalanan kırmızı, siyah ve sarı bir bayrak görüyorsunuzdur. Bu, Avustralya'nın Aborijin halkını ve onların toprak, toplum ve hikâyeleriyle olan bağlarını temsil eden semboldür.
ÖNE ÇIKANLAR
- Aborijin bayrağı, Avustralya'nın üç resmi ulusal bayrağından biridir.
- Aborijin bayrağı ilk defa 1971 yılında toprak hakları protestosu bayrağı olarak tasarlanmış ve 1995 yılında resmi "Avustralya Bayrağı" haline gelmiştir.
- Siyah, kırmızı ve sarı renkli tasarımı, Aborijin halkını, toprağı ve güneşi simgeler.
- Bir protesto sembolü olarak başlayan bayrak gurur ve aidiyetin günlük bir göstergesine dönüşmüştü. "Free the Flag" kampanyasının ardından artık serbestçe kullanılabilmektedir.
Avustralya'nın üç resmi ulusal bayrağı vardır.
- Avustralya ulusal bayrağı
- Aborijin bayrağı
- Torres Boğazı Adalıların Bayrağı
Birçok Aborijin için Aborijin bayrağı sadece bir sembol değildir; güç, hayatta kalma ve kimliğin günlük bir hatırlatıcısıdır.
Aborijin bayrağının kökeni nedir?
Aborijin bayrağının çok uzun bir geçmişi yok. Bayrak, 1971 yılında Luritja ve Wombai kökenli sanatçı ve aktivist Harold Thomas Amca tarafından tasarlandı. Güney Avustralya Sanat Okulu’ndan mezun olan Thomas, Avustralya’da bir sanat okulundan mezun olan ilk Aborijinlerden biri olarak tanınır.
Aborijin bayrağı ilk kez 12 Temmuz 1971'de, o zamanlar Ulusal Aborijin Günü olarak bilinen günde, Adelaide'deki Victoria Meydanı'nda düzenlenen toprak hakları protestosunda dalgalandırıldı. Kısa süre sonra, 1972'de Canberra'daki Aborijin Çadır Elçiliği tarafından toprak hakları ve kendi kaderini tayin hakkının önemli bir sembolü olarak benimsendi.
1995 yılında Avustralya Hükümeti, 1953 Bayraklar Yasası uyarınca Aborijin bayrağını resmi bir "Avustralya Bayrağı" olarak tanıdı ve Avustralya ulusal bayrağının yanına yerleştirdi.
Aborijin bayrağının anlamı nedir?
Aborijin bayrağı, üstte siyah, altta kırmızı ve ortada sarı bir daire olmak üzere iki eşit yarıya bölünmüştür.
- Siyah renk Aborijin halkını temsil eder
- Sarı renk güneşi temsil eder
- Kırmızı, toprağı ve Aborijin halkının toprak ile olan ilişkisini temsil eder
Gomeroi ve Fijili sanatçı Jade Brennan, bayrağın kimliği temsil ettiğini söylüyor.
Bayrağı gördüğümde, toprağımı, halkımı ve yaratılışı simgeleyen güneşi görüyorum. Güneşin ne olduğunu bilirsiniz, insanları ve toprağımızı bir araya getiren şey budur.Jade Brennan
"Bu, bizim taşıdığımız bir şey. Toprağımız bizim için çok önemli... bayrağa sahip olmak, temelde kim olduğumuzu gösteriyor."
NSW eyaletinin Condobolin kasabasında büyüyen Wonnarua kökenli Susan Kendall Teyze, bayrağın yaygın olarak görülmeye başlamasından önceki zamanları hatırlıyor.
Aborijin bayrağıyla ilgili ilk anısı, bir sınıfta ya da devlet binalarında değil, protestolar sırasında televizyonda gördüğü zamana ait.
“Aslında bayrağı televizyonda bir protesto sırasında gördüm... o zamanlar tüm medya olumsuzdu. Haberler, protesto eden bu insanlarla ilgiliydi. Ve bana göre Alman bayrağına benzeyen, ama tam olarak Alman bayrağı olmayan bu bayrak vardı. Aborijin bayrağını ilk kez o zaman gördüm.”
Daha sonra öğretmen olduğunda, Aborijin eğitimi ve bayrağı neredeyse hiç gündeme gelmiyordu.
“Öğretmenlik hayatımın başında bu konuşulan bir konu değildi,” diyor. “Şöyle bir şeydi… ‘Bu arada, işte bir boyama sayfası, bu bir Aborijin bayrağı. Renkleri ve neyi temsil ettiklerini bilen var mı?’ Aborijin eğitimi ilk günlerde bu kadarla sınırlıydı.”
Brennan için büyürken Aborijin bayrağı her yerdeydi.
“Okulda giysilerde veya geçici dövmelerde bayrağı görürdük. Tuvaletlerde birbirimizle takas ederdik. Kimin seninle olduğunu bilmek rahatlatıyor. Özellikle de hepimiz farklı göründüğümüz için.”
Susan Teyze bayrağın ilk ortaya çıktığı zamanı hatırlarken, daha genç Aborijinler ise etraflarında bu bayrakla büyüdüler. Brennan, Aborijin bayrağının her zaman etrafında olduğunu söylüyor:
“Sanırım onu en çok büyüdüğüm bölgede, Matraville’de, Kajaga’ya giderken gördüm. Orada bir kreşe giderdim ve orada büyük bir Koori [Aborijin] bayrağı duvar resmi olduğunu hatırlıyorum. O kadar büyüktü ki, küçük bedenim için çok etkileyiciydi.”
Bayrak ne zaman görünür oldu?
1995 yılında Aborijin bayrağının resmiyet kazanması ile beraber Susan Teyze ufak değişiklikler fark etti.
“Bayrak resmi hale geldiğinde ve bayraklar dalgalanmaya başladığında fark eder oldunuz. Belediye binasında bayrak dalgalanıyordu. Ama okulda ve polis karakolunda yoktu. Onu bir kez görünce ‘bu harika’ diye düşünmüştüm.”
Şimdi ise Aborijin bayrağını görmek günlük bir olay haline geldi, diyor Susan Teyze.
Arabalarda küçük Aborijin bayrağı çıkartmaları görüyorsunuz. Buna bayılıyorum.Aunty Susan Kendall
"Bunu görmeyi çok seviyorum ve herkes biliyor ki, kabul etsinler ya da gurur duysunlar, fark etmez, artık orada, yasal. Bu Aborijin bayrağı. Halkımızı temsil ediyor."
Brennan, genç İlk Uluslar mensuplarının kamusal alanlarda kendilerini karşılayan bayrakları görmelerinin önemli olduğunu söylüyor.
“Bir mekâna girdiğimde kabul edildiğimi hissetmek isterim ve bayrağın orada olduğunu bilmek önemli. Genellikle hep girişlerde bulunurlar.”
Hem Susan Teyze hem de Brennan için, kamusal alanlarda, okulların dışında, köprülerde, mitinglerde, giysilerde ve dövmelerde bulunan bayrak, bir gurur ve bağ kaynağı haline geldi.
Aborijin bayrağı kime ait?
Uzun yıllar boyunca, Aborijin bayrağı, kimin kullanabileceği konusunda hukuki ve kültürel bir tartışmanın da merkezindeydi.
Tasarımcı Harold Thomas Amca bayrağın telif haklarına sahipti ve bazı şirketlere kullanımına ilişkin lisans verdi. Bunlar arasında giyim ve promosyon ürünlerinde bayrağın kullanımını kontrol eden özel bir şirket de vardı. Bu durum, Aborijin örgütlerinin ve toplumlarının bazen yasal uyarı mektupları almasına ya da izinsiz veya ücret ödemeden bayrakları kullanmalarının engellenmesine yol açıyordu.
Buna tepki olarak, Aborijinlerin liderliğindeki moda markası Clothing The Gaps ve müttefikleri "Free the Flag" (Bayrağı Serbest Bırakın) kampanyasını başlattı. Amaçları, Aborijin bayrağının Aborijin halkı ve toplumları tarafından serbestçe kullanılabilmesini sağlamak ve bayrağın sadece özel bir logo değil, diğer ulusal bayraklar gibi muamele görmesi için hükümeti harekete geçmeye zorlamaktı.
Yıllar süren kamuoyu baskısı ve kampanyaların ardından, Federal Hükümet 2022'de Harold Thomas Amca'dan Aborijin bayrağının telif hakkını satın aldığını duyurdu.
Bu adım, şu anlama geliyor:
- Aborijin bayrağı artık (Avustralya ulusal bayrağı gibi) kamu tarafından ücretsiz olarak kullanılabilir.
- İnsanlar, herhangi bir ücret ödemeden bayrağı giysilere, sanat eserlerine ve ürünlere koyabilirler
- Aborijinler, yasal işlem korkusu olmadan kendi bayraklarını kullanabilirler.
Geriye dönüp baktığında, Susan Teyze bayrağın genel anlayışın değişmesine yardımcı olduğunu, ancak hala yapılacak işler olduğunu söylüyor:
“Aborijin bayrağı bir anlam ifade ediyor. Artık herkes ne anlama geldiğini, kimi temsil ettiğini biliyor. Kültürü, özellikle de Aborijin kültürünü sevip öğrenin, çünkü burada yaşıyorsunuz. Anlayın... Onu yaşamak zorunda değilsiniz, ama anlayın ve gurur duyun — burada olmaktan gurur duyun ve kendi bayrağınızla gurur duyun.”
Yeni göçmenler için Aborijin bayrağı, Aborijin topraklarında olduğunuzu kabul etmeniz için bir davettir.
Sizi, yaşadığınız bölgedeki yerli halkın veya halkların adını öğrenmeye ve Aborijin halkını Avustralya’nın geçmişi, bugünü ve geleceğinin merkezinde yer alan bir unsur olarak görmeye davet ediyor.
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
