Key Points
- Đài tưởng niệm Úc ước tính có 1.200 người đàn ông Thổ dân đã cố gắng nhập ngũ trong Thế chiến thứ nhất, và 6.500 người trong Thế chiến thứ hai.
- Người Thổ dân phải đối mặt với nhiều hạn chế khi đăng ký nhập ngũ vào lực lượng vũ trang.
- Nhiều người đã phải nỗ lực phi thường để được nhập ngũ, bao gồm cả việc che giấu nguồn gốc của mình.
- Khi trở về, sự phân biệt đối xử và các luật lệ hạn chế vẫn là một phần của cuộc sống thường nhật đối với các cựu binh người Thổ dân.
Nhiều người Thổ dân và người dân đảo Torres đã phục vụ trong lực lượng vũ trang của Úc, bao gồm cả trong Thế chiến thứ nhất và Thế chiến thứ hai, thường chiến đấu cùng với những người Úc không phải bản địa, ngay cả khi họ chính thức bị cấm nhập ngũ.
Ngày nay, đang có những nỗ lực ngày càng lớn nhằm đảm bảo những câu chuyện của họ được ghi nhận và tưởng nhớ.
Ông Michael Bell, một người đàn ông Ngunnawal/Gomeroi, là một phần của công việc đó. Với vai trò Cán bộ Liên lạc Người Bản địa tại Australian War Memorial, ông giúp xác định và ghi nhận sự phục vụ cũng như hy sinh của người Thổ dân và người dân đảo Torres Strait, bao gồm cả những người trực tiếp phục vụ trong quân ngũ và những người hỗ trợ nỗ lực chiến tranh tại quê nhà.
Thông qua công việc này, một bức tranh rõ ràng hơn đang dần hiện ra.
Có bao nhiêu người Thổ dân và người dân đảo Torres Strait đã phục vụ trong Thế chiến thứ nhất và Thế chiến thứ hai?
“Hiện chúng tôi ghi nhận có hơn 1.200 người đàn ông Thổ dân đã nhập ngũ hoặc cố gắng nhập ngũ trong Thế chiến thứ nhất, và chúng tôi ước tính con số này sẽ vào khoảng 6.500 người trong Thế chiến thứ hai,” ông Bell cho biết.
Australian War Memorial đã tiến hành phân tích thống kê số lượng người nhập ngũ dựa trên dân số người Thổ dân được ghi nhận.
Mặc dù phải đối mặt với nhiều rào cản đáng kể, những con số này vẫn rất đáng chú ý.
Những rào cản nào mà người dân First Nations của Úc phải đối mặt khi cố gắng nhập ngũ?
Người Thổ dân gặp nhiều hạn chế khi tìm cách gia nhập lực lượng vũ trang. Những hạn chế này tồn tại ở nhiều cấp độ khác nhau.
Họ bị giới hạn trong việc di chuyển trên khắp đất nước.
Họ không được công nhận là công dân Úc đầy đủ, và trong một số trường hợp, thậm chí không được công nhận là con người theo pháp luật.
Các chính sách quân sự cũng thường loại trừ những người không có nguồn gốc châu Âu.
Tất cả những điều này đã tạo ra những trở ngại lớn đối với những ai muốn phục vụ.
Dù có những hạn chế như vậy, nhiều người vẫn nỗ lực phi thường để được nhập ngũ. Ông Michael Bell cho biết có một người đàn ông đã đi bộ từ Queensland đến tận Albury.
“Trên đường đi, ông ấy đã cố gắng nhập ngũ năm lần, cuối cùng cũng được chấp nhận, nhưng đáng tiếc là không kịp phục vụ vì đã qua đời do bệnh trên tàu khi đang trên đường ra chiến trường. Vì vậy, điều đó cho thấy sự kiên trì và việc tái đăng ký của những người đàn ông của chúng tôi, họ bị từ chối vì là người Thổ dân, nhưng vẫn quay lại và thử lại lần nữa.”
Những câu chuyện như vậy thể hiện sự quyết tâm, kiên cường và khát khao mãnh liệt được phục vụ đất nước, ngay cả khi đất nước đó không trao cho họ quyền bình đẳng.
Điều gì đã xảy ra với những quân nhân First Nations khi họ trở về từ chiến tranh?
Đối với nhiều cựu binh người Thổ dân, sự hy sinh của họ không đồng nghĩa với sự bình đẳng.
Họ trở về một xã hội mà sự phân biệt đối xử và các luật lệ hạn chế vẫn là một phần của đời sống thường nhật.
Ông Michael Bell cho biết:
“Những người đàn ông của chúng tôi đã chiến đấu cho các quyền lợi trong một cuộc chiến ở nước ngoài mà họ không được hưởng ngay tại quê hương mình.
Khi trở về, họ phải đối mặt với một xã hội vô cùng bất bình đẳng, quay lại với tình trạng phân biệt, thiếu sự công nhận về pháp lý, những hạn chế trong quyền sở hữu đất đai, tiền lương bình đẳng, quyền nuôi dạy con cái, và cả chính sách ‘Thế hệ bị đánh cắp’ vẫn đang diễn ra mạnh mẽ.
Một số cựu binh người Thổ dân có thể tiếp cận được các chế độ hỗ trợ, nhưng nhiều người thì không, do những hạn chế rộng lớn hơn về xã hội và chính trị.
Ngay cả việc kết nối với các cựu binh khác cũng gặp khó khăn.
Những người lính trở về thường được khuyến khích tham gia các tổ chức cộng đồng như Returned and Services League of Australia, nơi hỗ trợ cựu binh và tổ chức các sự kiện như ANZAC Day.
Tuy nhiên, nhiều câu lạc bộ này là địa điểm có giấy phép phục vụ rượu, và người Thổ dân thường bị hạn chế không được vào những không gian như vậy.
Điều này đồng nghĩa với việc họ bị loại trừ khỏi cả sự hỗ trợ lẫn sự kết nối.
Úc ngày nay đang ghi nhận sự phục vụ quân sự của người Thổ dân và người dân đảo Torres Strait như thế nào?
Trong những thập kỷ gần đây, Australian War Memorial đã đóng vai trò tích cực hơn trong việc tìm kiếm và chia sẻ những câu chuyện về sự phục vụ của người Thổ dân và người dân đảo Torres Strait.
Ông Michael Bell giải thích:
“Những câu chuyện của chúng tôi được chia sẻ một cách bình đẳng và tương xứng trong tất cả các phòng trưng bày.
Chúng tôi có nội dung về người bản địa trong mọi quân chủng, mọi không gian trưng bày, mọi câu chuyện và mọi hình thức thể hiện.”
“Trong bộ quân phục, họ chỉ nhìn nhận bản thân qua màu sắc của lực lượng mình phục vụ như màu xanh lá, xanh dương hay xám, tương ứng với lục quân, không quân và hải quân.”
Cách tiếp cận này phản ánh cách nhiều quân nhân người Thổ dân nhìn nhận bản thân, trước hết là những người lính, phục vụ bên cạnh những người khác.
Đồng thời, những câu chuyện từng bị lãng quên nay đang dần được tìm lại và chia sẻ với gia đình và cộng đồng.
“Có những trường hợp chúng tôi sở hữu bức ảnh duy nhất được biết đến của một người đàn ông Thổ dân, nhưng gia đình họ chưa từng được thấy… chúng tôi có thể trao lại cho họ như một sự ghi nhận đối với sự phục vụ của ông…
Điều đó thực sự rất xúc động và đặc biệt đối với tôi, khi có thể chia sẻ với các gia đình rằng những thông tin và ký ức này đang được lưu giữ trong một tổ chức, nơi chúng tôi đang nỗ lực tích cực để đưa vào những câu chuyện trước đây ít được biết đến về sự phục vụ của người Thổ dân và người dân đảo Torres.”
Đối với các gia đình, những khoảnh khắc này có thể rất ý nghĩa, giúp họ kết nối lại với lịch sử, bản sắc và những người thân yêu.
Đồng thời, nhiều câu chuyện bị lãng quên từ lâu đang được tìm lại và chia sẻ với gia đình và cộng đồng.
“Có những trường hợp chúng tôi sở hữu bức ảnh duy nhất của một người đàn ông Thổ dân mà gia đình họ chưa từng thấy, hoặc không biết ông mình hay chú mình trông như thế nào.
Chúng tôi có thể trao lại những hình ảnh đó như một sự ghi nhận đóng góp của họ… Điều đó rất xúc động và đặc biệt đối với tôi khi được chia sẻ với các gia đình, biết rằng thông tin này được lưu giữ và chúng tôi đang cố gắng đưa những câu chuyện trước đây ít được biết đến ra ánh sáng.”
Đối với các gia đình, những khoảnh khắc này rất ý nghĩa, giúp họ kết nối lại với lịch sử, bản sắc và người thân.
Vậy trong Ngày ANZAC này, đặc biệt nếu bạn là người mới đến Úc, bạn nên ghi nhớ điều gì?
“Đó là về toàn bộ lịch sử của nước Úc và cách đất nước này tồn tại ngày nay… không phải là một quốc gia vô hình như trước kia. Đối với những người lính Thế chiến thứ nhất, họ đã phải che giấu nguồn gốc của mình.
Còn ngày nay, chúng ta muốn khuyến khích mọi người nhìn thấy toàn bộ lịch sử của Úc".
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
