Chấm dứt tình trạng 'doctor shopping'? Vì sao chính phủ muốn theo dõi thuốc men của bạn

Medicine supply issues

A pharmacist stocking shelves at a chemist. Source: AAP / Julien Behal/PA/Alamy

Ước tính mỗi năm có khoảng 1,5 triệu người tại Úc gặp phải tác dụng phụ có hại do sử dụng thuốc. Chính phủ liên bang Úc công bố kế hoạch cải tổ cấp phát và theo dõi thuốc, với mục tiêu giảm việc sử dụng không an toàn, tích trữ thuốc và tình trạng được gọi là “doctor shopping” (đi khám nhiều bác sĩ để lấy thêm thuốc).


Kế hoạch này gồm hai giai đoạn. Trước hết, chính phủ sẽ yêu cầu tất cả các đơn vị kê đơn trực tuyến và khám chữa bệnh từ xa (telehealth) phải tải thông tin về các loại thuốc được kê cho bệnh nhân lên My Health Record.

Bước thứ hai, chính phủ dự định phát triển Hồ sơ Thuốc Quốc gia (National Medicines Record) – một cơ sở dữ liệu tổng thể để đăng ký và theo dõi tất cả các đơn thuốc hiện hành.

Vậy hệ thống này sẽ hoạt động như thế nào?

Vì sao cần thay đổi?

Ngày càng nhiều người Úc phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Nghiên cứu gần đây phân tích xu hướng kê đơn tại Úc ước tính rằng gần hai triệu người đã dùng từ năm loại thuốc thường xuyên trở lên trong năm 2024.

Việc sử dụng nhiều loại thuốc thường là cần thiết để kiểm soát nhiều bệnh lý khác nhau, nhưng điều này cũng kéo theo nguy cơ tác dụng phụ.

Khi bác sĩ kê thuốc hoặc dược sĩ cấp phát thuốc mà không nắm đầy đủ thông tin về các loại thuốc bệnh nhân đang dùng, điều đó có thể dẫn đến tương tác thuốc nguy hiểm.

Hệ quả là bệnh nhân có thể trở nên nặng hơn và thường phải nhập viện. Ước tính mỗi năm có khoảng 1,5 triệu người tại Úc gặp tác dụng phụ có hại do dùng thuốc.

Những nhóm có nguy cơ cao đặc biệt bao gồm người cao tuổi dùng nhiều loại thuốc, cũng như những người chuyển đổi giữa các môi trường chăm sóc y tế (ví dụ như nhập viện hoặc xuất viện về nhà).

Đôi khi, bệnh nhân còn tích trữ thuốc, bao gồm việc đi khám nhiều bác sĩ khác nhau, hiện tượng được gọi là “doctor shopping”. Chẳng hạn, một số người làm vậy để có thêm nguồn cung thuốc giảm đau gây nghiện.

Pharmaceutical Benefits Scheme
Source: AAP

Hiện nay hệ thống hoạt động ra sao?

Hiện tại, không có một hệ thống đăng ký tập trung và bắt buộc ghi nhận đầy đủ tất cả các loại thuốc mà một người được kê đơn và cấp phát.

Thay vào đó, thông tin kê đơn có thể bị chia cắt giữa:

  • Hệ thống bệnh viện và chăm sóc người cao tuổi
  • Hồ sơ của các phòng khám bác sĩ gia đình (GP)
  • Các nền tảng khám chữa bệnh trực tuyến như Instant Scripts, 13SICK và Hola Health.

Điều này khiến không một bác sĩ hay dược sĩ nào có được bức tranh đầy đủ và rõ ràng về danh mục thuốc của bệnh nhân.

Một số chuyên gia y tế và các tổ chức ngành dược đã chỉ trích lĩnh vực kê đơn trực tuyến, cho rằng nó góp phần dẫn đến kê đơn không phù hợp và lạm dụng thuốc.

Những thay đổi sắp tới là gì?

Trước hết, chính phủ sẽ yêu cầu các nền tảng kê đơn trực tuyến và telehealth bổ sung thông tin về thuốc được kê vào hệ thống My Health Record, bao gồm cả lý do lâm sàng cho việc kê đơn.

My Health Record là nền tảng do chính phủ vận hành, cung cấp một bộ hồ sơ sức khỏe trực tuyến và an toàn của bệnh nhân. Cả bệnh nhân lẫn các chuyên gia y tế đang điều trị đều có thể truy cập.

Như vậy, mọi thông tin về thuốc hoặc dữ liệu lâm sàng liên quan do bác sĩ tải lên sẽ có sẵn trên My Health Record, để bệnh nhân, bác sĩ điều trị và dược sĩ cùng truy cập.

Nhiều phòng khám GP đã thực hiện việc này, nhưng các nền tảng kê đơn trực tuyến thì chưa đồng bộ. Các tổ chức đại diện cho dược sĩ từ lâu đã kêu gọi những thay đổi như vậy.

Liệu hệ thống này có hiệu quả?

Về lý thuyết, đây là một bước tiến. Tuy nhiên, thách thức lớn là hệ thống My Health Record vẫn chưa được sử dụng rộng rãi. Cứ 10 người Úc thì có 1 người không có My Health Record (do hệ thống cho phép người dân chọn không tham gia).

Trong số hàng triệu người Úc có My Health Record, mức độ sử dụng đang tăng lên, nhưng nhiều người vẫn chưa từng truy cập hồ sơ của chính mình.

Ngoài ra, vẫn chưa rõ việc bệnh nhân có thể truy cập My Health Record của mình sẽ giúp giảm tác hại do thuốc như thế nào, đặc biệt trong những trường hợp bệnh nhân cố tình tích trữ thuốc.

Hầu hết các bác sĩ gia đình, nhà thuốc và bệnh viện công đều đã đăng ký và từng sử dụng My Health Record. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy các nhà thuốc chủ yếu dùng hệ thống để tải thông tin lên, thay vì xem thông tin do các đơn vị khác cung cấp.

Nhìn chung, việc đảm bảo tất cả thông tin về thuốc đều có trên My Health Record là một bước đi tích cực. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc thông tin sẽ được những người kê đơn và cấp phát thuốc truy cập hoặc hiểu đầy đủ.

Trong một trường hợp được Bộ trưởng Y tế Mark Butler nhắc tới khi công bố cải cách, các cảnh báo do bệnh viện đưa lên My Health Record của một phụ nữ trẻ sau đó tử vong vì quá liều đã không được các dịch vụ telehealth và nhà thuốc truy cập, dù họ vẫn tiếp tục kê và cấp thuốc cho cô.

Bước tiếp theo là gì?

Ở giai đoạn hai, chính phủ cho biết sẽ thiết kế và xây dựng Hồ sơ Thuốc Quốc gia (National Medicines Record). Đây sẽ là một nền tảng tổng hợp, kết nối với My Health Record và các hệ thống y tế số khác, nhằm đăng ký toàn bộ các đơn thuốc hiện hành.

Hiện vẫn còn thiếu chi tiết cụ thể, nhưng các chuyên gia y tế và các tổ chức ngành dược nhìn chung ủng hộ sáng kiến này.

Một quá trình tham vấn hiện đang được tiến hành.

Nếu bài viết này khiến bạn lo lắng, hoặc bạn quan ngại về ai đó quen biết, hãy gọi Lifeline theo số 13 11 14.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play


Share

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now