Nhưng các chuyên gia về Bắc Cực cho rằng những cảnh báo đó là phóng đại, vì Đan Mạch và Greenland bác bỏ bất kỳ sự chiếm đóng nào của Hoa Kỳ và NATO đang theo dõi sát sao, lo ngại rằng tranh chấp này có thể làm rạn nứt liên minh.
Phát biểu trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump nói Greenland là một nhu cầu chiến lược của Hoa Kỳ, cảnh báo rằng Nga hoặc Trung Quốc có thể can thiệp nếu Washington không làm vậy.
“Nếu chúng ta không chiếm Greenland, Nga hoặc Trung Quốc sẽ chiếm Greenland, và tôi sẽ không để điều đó xảy ra. Vâng, chắc chắn rồi. Tôi rất muốn đạt được thỏa thuận với họ, điều đó dễ dàng hơn. Nhưng bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có Greenland.”
Không giải thích rõ “bằng cách này hay cách khác” nghĩa là gì, tổng thống Mỹ còn nói thêm:
“Nhưng chúng ta cần điều đó bởi vì nếu nhìn ra ngoài Greenland ngay bây giờ, có các tàu khu trục của Nga, có các tàu khu trục của Trung Quốc và lớn hơn nữa, có tàu ngầm Nga ở khắp mọi nơi. Chúng ta sẽ không để Nga hoặc Trung Quốc chiếm đóng Greenland, và đó là điều họ sẽ làm nếu chúng ta không làm vậy.”
Nhưng các chuyên gia an ninh Bắc Cực cho rằng mô tả đó đã bị phóng đại.
Andreas Osthagen, từ Viện Fridtjof Nansen của Na Uy, cho biết không có dấu hiệu nào về sự hiện diện mà ông Trump đang tuyên bố.
“Tuyên bố đó không có ý nghĩa gì về mặt thực tế. Không có tàu chiến Nga và Trung Quốc nào hiện diện khắp nơi xung quanh Greenland. Nga và/hoặc Trung Quốc không có khả năng chiếm đóng Greenland hoặc kiểm soát Greenland. Ý tôi là có thể thỉnh thoảng có tàu ngầm Nga đi ngang qua Greenland, nhưng cũng có thể đi ngang qua Iceland hoặc các đảo phía bắc của Canada. Vì vậy, Greenland không có gì đặc biệt khi nói đến hoạt động vận chuyển hàng hải của Trung Quốc hoặc Nga.”
Vì vậy, trong khi ông Trump lập luận rằng Greenland dễ bị tấn công, các nhà phân tích cho rằng hòn đảo này đã được tích hợp sâu rộng vào cấu trúc phòng thủ của phương Tây.
Nhưng cụm từ "bằng cách này hay cách khác" khiến Đan Mạch, Greenland và NATO lo ngại rằng Mỹ có thể sử dụng vũ lực nếu thấy cần thiết.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết nếu Mỹ tấn công một quốc gia thành viên NATO, liên minh có thể tan vỡ.
Thủ tướng Greenland, Jens-Frederik Nielsen, nói rằng Greenland lựa chọn Đan Mạch, NATO và EU - chứ không phải Mỹ.
“Greenland không muốn thuộc sở hữu của Hoa Kỳ. Greenland không muốn bị Hoa Kỳ cai trị. Greenland sẽ không là một phần của Hoa Kỳ. Chúng tôi chọn Greenland mà chúng ta biết ngày nay, là một phần của Vương quốc Đan Mạch. Giờ đây chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Đan Mạch ngay lúc này, chúng tôi chọn Đan Mạch. Chúng tôi chọn NATO, chúng tôi chọn Vương quốc Đan Mạch, chúng tôi chọn EU.”
Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã từ chối bình luận trực tiếp về những căng thẳng trong liên minh.
Thay vào đó, ông nói rằng vấn đề lớn hơn là trách nhiệm của NATO trong việc bảo vệ vùng Cực Bắc và Bắc Cực.
“Vai trò của tôi với tư cách là Tổng thư ký, tôi rất rõ ràng, tôi không bao giờ bình luận khi có các cuộc thảo luận trong liên minh. ... Bạn làm việc ở hậu trường. ... Tôi tin rằng có một vấn đề lớn hơn đang bị đe dọa ở đây, đó là việc bảo vệ vùng Cực Bắc, bảo vệ khu vực Bắc Cực, ở đó bạn có thể chắc chắn rằng chúng tôi làm mọi thứ để bảo vệ toàn bộ liên minh. Đó là vai trò của tôi, để giữ an toàn cho một tỷ người. Và đó không chỉ là sườn phía đông và Hoa Kỳ và sườn phía nam, mà còn là khu vực Bắc Cực.”
Trong khi đó, các bộ trưởng ngoại giao của Greenland và Đan Mạch đang chuẩn bị gặp Phó Tổng thống Hoa Kỳ J-D Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Nhà Trắng trong tuần này.
Cuộc gặp sẽ là thời điểm quan trọng để chính quyền Trump làm rõ những gì họ thực sự đang tìm kiếm.
Điều đó có thể có nghĩa là một thỏa thuận, một thỏa thuận an ninh, hoặc điều gì đó gần hơn với sự kiểm soát chính trị.
Tại Greenland, người dân địa phương đang theo dõi sát sao, với nhiều người phản đối ý tưởng bị sáp nhập vào Hoa Kỳ, như Charlotte Heilmann.
“Ông ấy không công bằng với chúng tôi vì tôi không thể tưởng tượng được mình sống trong hoàn cảnh sống kiểu Mỹ, vì tôi không bao giờ có thể tưởng tượng được mình sống ở một nơi nào khác ngoài nơi mà thiên nhiên là tuyệt vời nhất trên thế giới. Và nó rất tự do, và tôi biết nói gì đây, bạn không phải là người của riêng bạn, bạn là của riêng bạn, chúng tôi là của riêng chúng tôi ở Greenland, tôi nghĩ vậy, bởi vì chúng tôi có thể sống theo cách chúng tôi muốn.”
Đằng sau chính trị là thực tế rằng Hoa Kỳ đã có dấu ấn lớn ở Greenland.
Hoa Kỳ vận hành Căn cứ Không gian Pituffik ở tây bắc Greenland, một địa điểm quan trọng cho cảnh báo tên lửa và giám sát không gian.
Hoa Kỳ cũng điều hành một lãnh sự quán ở Nuuk [[nook]].
Đan Mạch duy trì Ủy ban Bắc Cực chung với Đan Mạch chịu trách nhiệm giám sát Bắc Cực và thực thi chủ quyền.
Vì vậy, câu hỏi trọng tâm vẫn là, nếu Mỹ đã có tầm ảnh hưởng quân sự ở Greenland, và đã hợp tác với Đan Mạch ở đó, tại sao lại leo thang thành các yêu sách chủ quyền có nguy cơ chia rẽ NATO và an ninh mà tổ chức này đã cung cấp kể từ khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai?
Trong nghị viện Greenland, cũng có những lo ngại về cách thức ra quyết định và ai được lắng nghe.
Nghị sĩ đối lập Juno Berthelsen, thuộc đảng Naleraq, cho biết Greenland muốn thấy giải pháp ngoại giao chiếm ưu thế.
“Người dân Greenland có đại diện riêng của họ. Chúng tôi có các chính trị gia đại diện cho người dân Greenland. Vì vậy, việc có một cuộc gặp gỡ, có thể ngồi xuống và tìm kiếm các giải pháp ngoại giao là điều chúng tôi đã tìm kiếm ngay từ đầu. Vì vậy, chúng tôi rất vui mừng khi những giải pháp ngoại giao đó đang được tìm kiếm. Và kết quả ra sao, chúng ta sẽ chờ xem. Chúng ta đã thấy rất nhiều lời lẽ hoa mỹ từ mọi phía. Và điều chúng tôi cần trong hơn một năm qua là các cuộc đàm phán ngoại giao thực sự về tình hình, về mối quan hệ giữa Mỹ và Greenland, về mối quan hệ giữa Greenland và Đan Mạch và mối quan hệ giữa Mỹ và Đan Mạch.”
